Odbarwianie wody bromowej
Co zrobimy: Dodamy wodę bromową do różnych węglowodorów i po zmianie barwy rozpoznamy, które z nich są nienasycone.
Co widzisz na ekranie: Probówki z węglowodorami (eten, etyn, etan, benzen) i kroplomierz z wodą bromową. Przy węglowodorach nienasyconych brązowa barwa znika (brom przyłącza się do wiązania wielokrotnego), przy nasyconych i benzenie pozostaje. Odczyty: próbka, typ węglowodoru, wynik i rodzaj reakcji.
Dam Ci próbkę węglowodoru — oceń, czy odbarwia wodę bromową (test na nienasycenie).
Co się właśnie stało?
Po dodaniu wody bromowej do etenu brązowa barwa zniknęła — to znak, że węglowodór jest NIENASYCONY. Etan (nasycony) nie odbarwiłby wody bromowej.
Dlaczego następuje odbarwienie?
Węglowodory nienasycone (alkeny, alkiny) mają wiązania wielokrotne (podwójne lub potrójne) z reaktywnym wiązaniem π. Brom łatwo się do nich PRZYŁĄCZA w reakcji ADDYCJI, a jego brązowa barwa znika:
Dlaczego węglowodory nasycone nie reagują?
Alkany mają tylko pojedyncze wiązania — brom nie ma się gdzie przyłączyć (w zwykłych warunkach, bez światła), więc woda bromowa zostaje brązowa. Benzen (aromatyczny) także nie odbarwia jej w tych warunkach.
To jest test na NIENASYCENIE:
odbarwienie wody bromowej = obecność wiązań wielokrotnych.
Po co Ci to na maturze:
rozróżnianie węglowodorów nasyconych i nienasyconych wodą bromową to klasyczne doświadczenie (wskazane przez CKE) — z obserwacją i wnioskiem o typie wiązań.
Zapamiętaj: woda bromowa odbarwia się z węglowodorami nienasyconymi (addycja do wiązania wielokrotnego); nasycone i benzen jej nie odbarwiają.
Teoria i wzory
Test na nienasycenie
Woda bromowa (brązowa) to test na wiązania wielokrotne. Węglowodory nienasycone przyłączają brom w reakcji addycji, więc barwa znika:
Co odbarwia, a co nie
- odbarwiają (addycja): alkeny (eten), alkiny (etyn) — mają wiązania lub
- nie odbarwiają: alkany (etan) oraz benzen — w zwykłych warunkach nie reagują z bromem
Wniosek
Odbarwienie wody bromowej świadczy o obecności wiązań wielokrotnych w cząsteczce — stąd służy do odróżniania węglowodorów nasyconych od nienasyconych.
To zagadnienie opieramy na równaniu addycji i obserwacji barwy — jest jakościowe.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Dlaczego woda bromowa odbarwia się z węglowodorami nienasyconymi?
Bo brom przyłącza się (addycja) do ich wiązań wielokrotnych, przez co jego brązowa barwa znika.
›Które węglowodory NIE odbarwiają wody bromowej?
Nasycone (alkany) oraz benzen — w zwykłych warunkach nie reagują z bromem.
›Do czego służy próba z wodą bromową?
To test na nienasycenie — wykrywa obecność wiązań wielokrotnych w węglowodorze.