NexTutor

Węglowodory

Eksperymenty do samodzielnego uruchomienia.

Odbarwianie wody bromowej

Woda bromowa jako test na wiązania wielokrotne: dlaczego węglowodory nienasycone ją odbarwiają, a nasycone nie. Interaktywne doświadczenie.

Spalanie węglowodorów

Spalanie całkowite i niecałkowite węglowodorów: dlaczego przy niedoborze tlenu powstaje czad i sadza. Interaktywna symulacja z regulacją dopływu powietrza.

Izomeria związków organicznych

Izomery mają ten sam wzór sumaryczny, lecz różną budowę i właściwości. Izomeria konstytucyjna (różne połączenia), geometryczna cis-trans (C=C + różne podstawniki) i optyczna (węgiel asymetryczny).

Reguła Markownikowa — addycja elektrofilowa do alkenów

W addycji HX do niesymetrycznego alkenu wodór przyłącza się do węgla bogatszego w wodór, a elektrofil do drugiego — przez stabilniejszy karbokation. HBr + propen → 2-bromopropan.

Szereg homologiczny — właściwości a długość łańcucha

Alkany tworzą szereg homologiczny CₙH₂ₙ₊₂ — kolejne różnią się o grupę CH₂. Wraz ze wzrostem n rośnie temperatura wrzenia, a stan zmienia się z gazu przez ciecz do ciała stałego.

Substytucja rodnikowa alkanów (chlorowanie)

Alkany reagują z chlorem przez substytucję rodnikową (podstawienie H przez Cl) tylko pod wpływem światła. W ciemności reakcja nie zachodzi. Szkielet pozostaje nasycony.

Benzen — aromatyczność

Mimo formalnych wiązań podwójnych benzen ma trwały, zdelokalizowany pierścień aromatyczny i ulega głównie substytucji (nie addycji). Dlatego nie odbarwia wody bromowej.