Rozszerzenie tematu fotonu i widma światła. W diodzie LED rekombinacja elektronu i dziury emituje foton o energii równej przerwie energetycznej półprzewodnika: E_g=hf=hc/λ. Większa przerwa daje foton o większej energii — barwę bliższą niebieskiej. Niebieskie LED (materiał GaN) były technologicznie bardzo trudne i umożliwiły białe światło LED (Nobel 2014).
Co się właśnie stało?
Zwiększyłeś przerwę energetyczną półprzewodnika. Foton powstający przy rekombinacji elektronu i dziury niesie energię równą dokładnie tej przerwie — większa przerwa oznacza foton o wyższej energii, czyli krótszą długość fali.
Energia fotonu w diodzie LED:
— energia fotonu emitowanego przy rekombinacji równa się przerwie energetycznej materiału. E_g — przerwa energetyczna (eV), h — stała Plancka, f — częstotliwość fotonu, λ — długość fali, c — prędkość światła.
Dlaczego niebieskie LED to Nobel?
Diody czerwone i zielone (małe E_g) skonstruowano już w latach 60. i 70. Niebieska wymagała materiału o dużej przerwie energetycznej i wysokiej jakości kryształu — azotku galu (GaN). Dopiero Akasaki, Amano i Nakamura opanowali w latach 90. wzrost czystych kryształów GaN, za co dostali Nobla z fizyki w 2014 roku.
Niebieska dioda dopełniła triadę RGB i — pokryta luminoforem — pozwoliła zbudować energooszczędne białe światło LED oraz ekrany, które dziś masz w telefonie.
Po co Ci to na maturze:
E_g = hf = hc/λ to ten sam związek, co energia fotonu w zjawisku fotoelektrycznym i w widmach atomowych. Chwyt: większa energia fotonu zawsze oznacza krótszą długość fali — pamiętaj o odwrotnej proporcjonalności E i λ (Optyka, Fizyka atomowa).
Zapamiętaj: większa przerwa energetyczna → foton o większej energii → krótsza fala → barwa bliżej niebieskiego/fioletu. E_g = hf = hc/λ.
Z energii fotonu emitowanego przy rekombinacji elektron-dziura, równej przerwie energetycznej materiału: E_g=hf.
Wymagały półprzewodnika o dużej przerwie energetycznej (azotku galu, GaN) — trudnego do uzyskania w wysokiej jakości.
Do uzyskania białego światła (czerwony+zielony+niebieski) — bez niebieskiego nie było wydajnych białych lamp LED.
Powiązane eksperymenty