NexTutor
Wirtualne laboratorium/Fizyka/Optyka/Niebieska dioda LED — energia fotonu z przerwy energetycznej
Nobel 2014 — Akasaki, Amano, Nakamura

Niebieska dioda LED — energia fotonu z przerwy energetycznej

Rozszerzenie tematu fotonu i widma światła. W diodzie LED rekombinacja elektronu i dziury emituje foton o energii równej przerwie energetycznej półprzewodnika: E_g=hf=hc/λ. Większa przerwa daje foton o większej energii — barwę bliższą niebieskiej. Niebieskie LED (materiał GaN) były technologicznie bardzo trudne i umożliwiły białe światło LED (Nobel 2014).

Fizyka · Optyka / fizyka atomowa · Niebieska dioda LED (Nobel 2014)
Przerwa energetyczna EgE_g2.00 eV
Półprzewodnik o większej przerwie energetycznej świeci światłem…
przerwa E_g
2.00 eV
częstotliwość f
484 THz
długość fali λ
620 nm
barwa
pomarańczowy

Co się właśnie stało?

Zwiększyłeś przerwę energetyczną półprzewodnika. Foton powstający przy rekombinacji elektronu i dziury niesie energię równą dokładnie tej przerwie — większa przerwa oznacza foton o wyższej energii, czyli krótszą długość fali.

Energia fotonu w diodzie LED:

Eg=hf=hcλE_g = hf = \dfrac{hc}{\lambda}

— energia fotonu emitowanego przy rekombinacji równa się przerwie energetycznej materiału. E_g — przerwa energetyczna (eV), h — stała Plancka, f — częstotliwość fotonu, λ — długość fali, c — prędkość światła.

Dlaczego niebieskie LED to Nobel?

Diody czerwone i zielone (małe E_g) skonstruowano już w latach 60. i 70. Niebieska wymagała materiału o dużej przerwie energetycznej i wysokiej jakości kryształu — azotku galu (GaN). Dopiero Akasaki, Amano i Nakamura opanowali w latach 90. wzrost czystych kryształów GaN, za co dostali Nobla z fizyki w 2014 roku.

Niebieska dioda dopełniła triadę RGB i — pokryta luminoforem — pozwoliła zbudować energooszczędne białe światło LED oraz ekrany, które dziś masz w telefonie.

Po co Ci to na maturze:

E_g = hf = hc/λ to ten sam związek, co energia fotonu w zjawisku fotoelektrycznym i w widmach atomowych. Chwyt: większa energia fotonu zawsze oznacza krótszą długość fali — pamiętaj o odwrotnej proporcjonalności E i λ (Optyka, Fizyka atomowa).

Zapamiętaj: większa przerwa energetyczna → foton o większej energii → krótsza fala → barwa bliżej niebieskiego/fioletu. E_g = hf = hc/λ.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

Skąd bierze się barwa światła LED?

Z energii fotonu emitowanego przy rekombinacji elektron-dziura, równej przerwie energetycznej materiału: E_g=hf.

Czemu niebieskie LED były trudniejsze niż czerwone?

Wymagały półprzewodnika o dużej przerwie energetycznej (azotku galu, GaN) — trudnego do uzyskania w wysokiej jakości.

Po co potrzebne były niebieskie LED?

Do uzyskania białego światła (czerwony+zielony+niebieski) — bez niebieskiego nie było wydajnych białych lamp LED.

Powiązane eksperymenty