Wysokość Słońca nad horyzontem — wzór i górowanie

Co się właśnie stało?

W Polsce latem Słońce górowało wysoko (~62°), a zimą nisko (~14°). Ta sama gwiazda, zupełnie inny kąt.

Wysokość górowania:

to kąt, pod jakim Słońce stoi nad horyzontem w południe słoneczne. Liczymy ją prosto:

gdzie φ to szerokość geograficzna miejsca, a δ to deklinacja Słońca (zależna od pory roku: +23,5° w czerwcu, 0° w równonoce, −23,5° w grudniu).

Dlaczego to takie ważne?

Bo o cieple decyduje KĄT padania promieni. Gdy Słońce jest wysoko, wiązka pada stromo i grzeje mocno; gdy nisko — pada ukośnie, rozkłada tę samą energię na większą powierzchnię i grzeje słabo. Dlatego zimą jest chłodno mimo tego samego Słońca, a strefy okołobiegunowe są zimne.

Skrajne przypadki:

na równiku Słońce bywa w zenicie (h=90°), a za kołem podbiegunowym zimą w ogóle nie wschodzi (noc polarna).

Po co Ci to na maturze:

wzór h = 90° − |φ − δ| i obliczanie wysokości Słońca dla dat granicznych to pewniak geografii astronomicznej. Chwyt: wstaw deklinację dla danej pory roku i policz.

Zapamiętaj: wysokość Słońca w górowaniu to h = 90° − |φ − δ|. O klimacie decyduje kąt padania promieni, nie odległość od Słońca.