W nierówności kwadratowej same pierwiastki nie są odpowiedzią — one tylko dzielą oś na przedziały. Odpowiedź wybierasz po sprawdzeniu, gdzie parabola jest nad osią X albo pod osią X.

Nierówności kwadratowe to jedno z najczęstszych miejsc utraty punktów. Uczeń potrafi policzyć deltę i pierwiastki, ale potem wybiera zły przedział, bo zapomina o ramionach paraboli. Temat jest algorytmiczny — jeśli trzymasz się kroków i szkicu, jest bezpieczny.
Słownictwo
Nierówność kwadratowa to np. (albo , , ), gdzie . Rozwiązujemy ją, sprawdzając, dla jakich wykres jest nad osią (), na osi () albo pod osią (). Pierwiastki nie są końcem — są granicami przedziałów.
Tabela działa tylko dla (dwa pierwiastki ):
| Ramiona | ||
|---|---|---|
Nawiasy: przy i miejsca zerowe wchodzą (domknięte); przy i nie wchodzą (otwarte).
Trzy przypadki delty:
najpierw szkic paraboli
Sprowadź do jednej strony
ax²+bx+c ⪋ 0; sprawdź znak: > ≥ < ≤
Policz miejsca zerowe
rozwiąż ax²+bx+c=0 (delta)
Naszkicuj parabolę
oś X • pierwiastki i kierunek ramion (znak a)
Wybierz przedziały z wykresu
nad osią dla >; pod osią dla <
Dobierz nawiasy
≥ ≤ domknięte (zera wchodzą); > < otwarte
Pamiętaj: Nie wybieraj przedziału z pamięci — wybierz go z wykresu. Przy Δ=0 lub Δ<0 myśl przez znak całej paraboli (może wyjść R albo ∅).
1. Doprowadź nierówność do postaci ax^2+bx+c \gtrless 0 (znak , \ge , < albo \le ).
Przykład
Przykład 1 ( a 0 , 0 ). Rozwiąż x^2-5x+6 0 .
Przykład
- Zawsze przedział między pierwiastkami. Zależy od znaku a i znaku nierówności — ramiona decydują, gdzie wykres jest nad/pod osią.
Nierówność kwadratowa często jest warunkiem : dziedzina funkcji, dodatniość pola albo warunek istnienia rozwiązania. Schemat: wyznacz pierwiastki → rozpoznaj znak trójmianu na przedziałach → zapisz wynik jako przedział albo sumę przedzi…
Nierówność kwadratowa
Nierówność, w której po jednej stronie występuje trójmian kwadratowy
Materiały ZPE
3 materiały