Dział MAT.M.11Okrąg, kąty wpisane i środkowe — zadania maturalne

Okrąg, kąty wpisane i środkowe — zadania maturalne

Matura

W zadaniach z okręgiem najważniejsze jest rozpoznanie relacji między kątem wpisanym, środkowym, styczną i cięciwą. Gdy zobaczysz łuk albo kąt oparty na tym samym łuku, zadanie zwykle da się skrócić do jednej własności.

⏱ ~20 min

Słownictwo

Co CKE najczęściej sprawdza?

W okręgach najczęściej sprawdzane są nie wzory, tylko własności kątów. Masz zauważyć, które kąty są oparte na tym samym łuku albo jak zachowuje się styczna.

Najważniejsze reguły:

SytuacjaWniosek
Kąt środkowy i wpisany oparte na tym samym łukukąt środkowy jest dwa razy większy
Dwa kąty wpisane oparte na tym samym łukusą równe
Kąt wpisany oparty na średnicyma 90°
Promień do punktu stycznościjest prostopadły do stycznej
Czworokąt wpisany w okrągkąty przeciwległe sumują się do 180°

Poziom: kąty w okręgu są typowe dla PP. Dowody z okręgiem, stycznymi i czworokątami wpisanymi to często zakres rozszerzony.

Schemat rozwiązania zadania

  1. Zaznacz środek okręgu, promienie, średnicę, styczne i cięciwy.
  2. Sprawdź, czy kąty są oparte na tym samym łuku.
  3. Jeśli jest kąt środkowy i wpisany, użyj relacji 2:1.
  4. Jeśli kąt opiera się na średnicy, od razu wpisz 90°.
  5. Jeśli jest styczna, dorysuj promień do punktu styczności.
  6. Jeśli masz czworokąt wpisany, sprawdź sumę kątów przeciwległych.
  7. Dopiero potem licz brakujące kąty z sumy kątów w trójkącie albo czworokącie.

Przykład

Przykład maturalny — krok po kroku

Kąt środkowy oparty na pewnym łuku ma 120°. Oblicz miarę kąta wpisanego opartego na tym samym łuku.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Typowe błędy za które tracisz punkty

- Uczeń myli kąt wpisany ze środkowym i mnoży zamiast dzielić przez 2. - Uczeń zakłada, że każdy kąt przy okręgu ma 90° — FAŁSZ: tylko kąt wpisany oparty na średnicy.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Mini-checklista przed arkuszem

- Czy kąt jest wpisany czy środkowy? - Czy oba kąty są oparte na tym samym łuku?

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Kluczowe pojęcia

Kąt środkowy

Kąt, którego wierzchołek jest w środku okręgu

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość
Źródła:MEN Podstawa programowa 2018: Matematyka PPCKE Informator maturalny: matematyka PPCKE arkusze maturalne — matematyka PPZPE: Matematyka