Dział MAT.M.9Twierdzenie sinusów i cosinusów — zadania z trójkątami

Twierdzenie sinusów i cosinusów — zadania z trójkątami

Matura

Twierdzenie sinusów wybierasz wtedy, gdy w zadaniu pojawia się bok naprzeciw kąta, a twierdzenie cosinusów wtedy, gdy masz układ bok–kąt–bok albo trzy boki. Największa sztuka to nie samo podstawienie, tylko rozpoznanie, którego twierdzenia użyć.

⏱ ~20 min

Słownictwo

Co CKE najczęściej sprawdza?

W zadaniach maturalnych z trójkątami często dostajesz fragment informacji: dwa boki i kąt, dwa kąty i bok albo trzy boki. CKE sprawdza, czy umiesz dobrać narzędzie.

Najważniejszy wybór:

Sytuacja w zadaniuNajczęściej używasz
znasz bok i kąt naprzeciw niegotwierdzenie sinusów
znasz dwa kąty i jeden boktwierdzenie sinusów
znasz dwa boki i kąt między nimitwierdzenie cosinusów
znasz trzy boki i szukasz kątatwierdzenie cosinusów
liczysz pole z dwóch boków i kąta między nimiP=(1/2)ab sin γ

Twierdzenie sinusów:

a/sin α = b/sin β = c/sin γ

Twierdzenie cosinusów:

c² = a² + b² − 2ab cos γ

Poziom: twierdzenie sinusów i cosinusów jest szkolno-maturalne, ale zadania z wyborem metody i wieloma krokami są typowo rozszerzające.

Schemat rozwiązania zadania

  1. Narysuj trójkąt, nawet bardzo prosty.
  2. Oznacz boki i kąty parami: bok a leży naprzeciw kąta α.
  3. Sprawdź, czy masz parę bok–kąt naprzeciw siebie.
  4. Jeśli tak — rozważ twierdzenie sinusów.
  5. Jeśli masz dwa boki i kąt między nimi — użyj twierdzenia cosinusów.
  6. Jeśli szukasz pola i masz dwa boki oraz kąt między nimi — użyj P=(1/2)ab sin γ.
  7. Na końcu sprawdź, czy wynik ma sens: bok nie może być ujemny, a kąt w trójkącie musi pasować do sumy 180°.

Przykład

Przykład maturalny — krok po kroku

W trójkącie dane są boki a=7, b=9 oraz kąt γ=60° między nimi. Oblicz trzeci bok c.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Typowe błędy za które tracisz punkty

- Uczeń podstawia kąt, który nie leży między dwoma znanymi bokami, do twierdzenia cosinusów. - Uczeń myli pary w twierdzeniu sinusów: bok musi być naprzeciw swojego kąta.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Mini-checklista przed arkuszem

- Czy narysowałem trójkąt? - Czy bok i kąt są dobrze sparowane?

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Kluczowe pojęcia

Twierdzenie sinusów

Zależność a/sin α = b/sin β = c/sin γ, przydatna, gdy znamy parę bok–kąt naprzeciw siebie

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość
Źródła:MEN Podstawa programowa 2018: Matematyka PPCKE Informator maturalny: matematyka PPCKE arkusze maturalne — matematyka PPZPE: Matematyka