Zdania złożone podrzędne i współrzędne + interpunkcja
Najtrudniejsza część składni na maturze. Naucz się rozpoznawać zdania podrzędne i prawidłowo stawiać przecinki — to gwarantuje punkty w części I arkusza.
Zdania złożone współrzędne
Części są równorzędne — można je rozdzielić na samodzielne zdania.
Cztery typy zdań współrzędnych
Spójniki + interpunkcja
Długość zdania NIE jest główną zasadą interpunkcji — kluczowy jest TYP połączenia.
Przykład
Zdania złożone podrzędne
Zdanie nadrzędne + zdanie podrzędne (zależne). W zdaniu podrzędnym jedna część zależy od drugiej i odpowiada na jej pytanie: kiedy?, dlaczego?, jaki?, który?, po co?
Spójniki i zaimki względne/pytajne: że, bo, gdy, kiedy, chociaż, jeśli, ponieważ, który, jaki, ile.
Zdanie podrzędne oddzielamy przecinkiem od nadrzędnego — przed zdaniem podrzędnym albo po nim, jeśli stoi na początku.
Typy zdań podrzędnych:
- Podmiotowe (kto?/co?)
- Orzecznikowe (jaki?/jak?)
- Przydawkowe (który?)
- Dopełnieniowe (kogo?/czego?)
- Okolicznikowe (kiedy?/gdzie?/dlaczego?)
Jak rozpoznać zdanie złożone?
Przecinek w zdaniu złożonym — drzewko
Reguły interpunkcji — zdanie podrzędne
1. Zdanie podrzędne na początku → przecinek po nim 2.
Mini-check przed przecinkiem
Kluczowe pojęcia
Cztery typy współrzędnych
Łączne (i, oraz, ani), rozłączne (albo, lub, czy), przeciwstawne (ale, lecz, jednak), wynikowe (więc, toteż, dlatego).
Posłuchaj / obejrzyj
3 materiały