„Fenomenologia ducha”; dialektyka.
Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770–1831) to niemiecki filozof, jeden z najważniejszych przedstawicieli idealizmu niemieckiego. Jego złożony system myślowy wywarł ogromny wpływ na całą późniejszą filozofię.
Rozwinął sposób myślenia zwany dialektyką: rozwój dokonuje się poprzez ścieranie się przeciwieństw — jakieś twierdzenie (teza) rodzi swoje przeciwieństwo (antyteza), a z ich starcia powstaje coś nowego, wyższego (synteza). Ten schemat stosował do opisu myśli, historii i rzeczywistości.
Dzieje ludzkości widział jako stopniowy rozwój „ducha” — rozumu i wolności — ku coraz pełniejszej samoświadomości. Swoje idee zawarł w trudnych, ale wpływowych dziełach, jak „Fenomenologia ducha”.
Wpływ Hegla był ogromny i wielostronny — odwoływali się do niego zarówno myśliciele konserwatywni, jak i Karol Marks, który „odwrócił” jego dialektykę, stawiając w centrum materię zamiast ducha.
Jak idee się łączą: Hegel rozwinął dialektykę (teza–antyteza–synteza) i filozofię dziejów jako rozwój ducha; wpłynął m.in. na Marksa, który „odwrócił” jego dialektykę.