NexTutor
Baza wiedzy/Historia/Poczet władców/Bolesław II Śmiały (Szczodry)
Portret — Bolesław II Śmiały (Szczodry)
królPiastowie

Bolesław II

Śmiały (Szczodry)
Panowanie: 1058–1079

Konflikt z biskupem Stanisławem; utrata tronu.

Biografia

Bolesław II Śmiały, zwany też Szczodrym (panował 1058–1079), to syn Kazimierza Odnowiciela, władca energiczny i ambitny, który wzmocnił międzynarodową pozycję Polski. Odziedziczywszy odbudowane przez ojca państwo, prowadził aktywną i śmiałą politykę.

Interweniował zbrojnie na Węgrzech i Rusi, osadzając na tronach sprzyjających mu władców i wplatając Polskę w politykę dynastyczną sąsiadów. W wielkim sporze cesarstwa z papiestwem o inwestyturę opowiedział się po stronie papieża Grzegorza VII, co przyniosło mu poparcie Rzymu.

Dzięki tej polityce w 1076 roku koronował się na króla, odnawiając godność królewską po niemal pół wieku przerwy. Był hojnym opiekunem Kościoła i rycerstwa, stąd drugi przydomek — Szczodry.

Panowanie zakończył jednak dramatyczny konflikt z biskupem krakowskim Stanisławem ze Szczepanowa. Oskarżony o zdradę biskup został w 1079 roku skazany na śmierć — okoliczności tego wydarzenia do dziś budzą spory historyków.

Skazanie biskupa wywołało bunt możnych i zmusiło króla do ucieczki z kraju; Bolesław zmarł na wygnaniu, prawdopodobnie na Węgrzech. Późniejsza kanonizacja św. Stanisława uczyniła zeń jedną z najbardziej znanych postaci polskiego średniowiecza, a spór króla z biskupem — symbolicznym starciem władzy świeckiej i duchownej.

Korzenie i rodowód

Kazimierz OdnowicielPiastowie · Polska
DobroniegaRurykowicze · Ruś
Bolesław II Śmiały (Szczodry)Piastowie · 1058–1079
Mieszko Bolesławowiczmarł młodo
Kolejne żony (1)
  1. 1żona nieznana z imieniaprawdopodobnie ruska księżniczka · Ruś (?)

Europejskie koneksje: Aktywny na Rusi i Węgrzech — osadzał tam sprzyjających mu władców, wplątując Polskę w politykę dynastyczną sąsiadów. Popierał papieża w sporze z cesarzem, dzięki czemu uzyskał koronę.

Zasięg państwa za panowania

Obszar: Polska — Wielkopolska, Małopolska (Kraków), Śląsk, Mazowsze; aktywna polityka na Węgrzech i Rusi.

Morze Bałtyckie12
mapa poglądowa
Legenda
  • Stolica
  • Miasto
  • Bitwa

Bolesław prowadził wyprawy poza granice, osadzając sojuszników na obcych tronach.

  1. 1Kraków · stolica — koronacja 1076, spór z biskupem
  2. 2Gniezno · miasto
  3. •Kijów · bitwa — wyprawy na Ruś
  4. •Węgry · miasto — interwencje, wygnanie

Zmiany granic: Brak trwałych nabytków — dominowała aktywna polityka zewnętrzna.

Najważniejsze wydarzenia

  1. 1069wyprawa na Ruś (Kijów)
  2. 1076koronacja na króla
  3. 1079konflikt z biskupem Stanisławem
  4. 1079wygnanie króla z kraju
To musisz wiedzieć
  • Koronowany na króla w 1076 r.
  • Popierał papiestwo w sporze o inwestyturę.
  • Konflikt z biskupem Stanisławem (1079) → bunt i wygnanie króla.
Pełne kalendarium Polski →

Co działo się wtedy

🇵🇱 W Polsce
  • Koronacja na króla (1076).
  • Konflikt z biskupem Stanisławem (1079).
🌍 Na świecie
  • Spór o inwestyturę i słynna „droga do Canossy” cesarza Henryka IV (1077).
  • Niedawna wielka schizma wschodnia (1054).
  • Podbój Anglii przez Normanów (1066).
Zobacz pełne kalendarium

Cytaty / słynne słowa

„Szczodry"
— drugi przydomek BolesławaOddawał jego hojność wobec Kościoła i rycerstwa; z jego panowaniem wiąże się jednak przede wszystkim tragiczny spór z biskupem Stanisławem.

Ciekawostki

Czy wiesz, że…Święty Stanisław, którego skazał, został później patronem Polski — a spór króla z biskupem to jeden z najsłynniejszych dylematów polskiego średniowiecza.
Czy wiesz, że…Zmarł na wygnaniu, prawdopodobnie na Węgrzech; okoliczności śmierci są niejasne.

Upamiętnienie — ślady dzisiaj

religiaZ jego panowaniem wiąże się kult św. Stanisława, patrona Polski; miejscem śmierci biskupa jest krakowska Skałka (sanktuarium).
pochówekNiepewny — najczęściej wskazuje się klasztor w Osjaku (Austria/Karyntia).
patronatySzkoły i ulice imienia Bolesława Śmiałego.

Pytania i odpowiedzi

Kim był Bolesław Śmiały?

Królem Polski (koronacja 1076), prowadzącym aktywną politykę zagraniczną i popierającym papiestwo.

O co poszło w konflikcie z biskupem Stanisławem?

Biskup krakowski został oskarżony i skazany na śmierć (1079); okoliczności do dziś są sporne.

Co się stało z Bolesławem Śmiałym?

Po buncie możnych musiał uciekać z kraju i zmarł na wygnaniu.

Sprawdź się

1.Z kim popadł w konflikt Bolesław Śmiały?
2.W którym roku koronował się na króla?

Zobacz też

Kazimierz I OdnowicielPoczet władców · 1039–1058Spór z biskupem (1079)Kalendarium Polski
Portret wyobrażony w konwencji pocztu Matejki — brak zachowanych wizerunków z epoki.