NexTutor
Baza wiedzy/Kalkulatory/Kwadrat Punnetta

Kwadrat Punnetta

Krzyżówki mono- i dihybrydowe · stosunki fenotypowe i genotypowe

Kwadrat Punnetta — ilustracja
Aa
AAAAa
aAaaa
Stosunek fenotypowy — 3 : 1
A_75%
aa25%
Stosunek genotypowy — 1 : 2 : 1
AA25%
Aa50%
aa25%

Kwadrat (szachownica) Punnetta to graficzny sposób przewidywania genotypów potomstwa. Gamety matki tworzą wiersze, gamety ojca — kolumny, a każda komórka to jeden możliwy genotyp dziecka.

Dla krzyżówki jednogenowej Aa × Aa dostajemy klasyczny stosunek fenotypowy 3:13:1 i genotypowy 1:2:11:2:1 (AA : Aa : aa). Dla dihybrydy AaBb × AaBb — słynne 9:3:3:19:3:3:1. Wpisz genotypy parami liter (np. Aa, AaBb), a przy krzyżówce testowej użyj Aa × aa.

Przełącznik dominacja niepełna (np. Cc × Cc) rozdziela heterozygotę na osobny fenotyp — wtedy stosunek fenotypowy jest równy genotypowemu 1:2:11:2:1.

Przykłady

Aa × Aa (pełna dominacja)
fenotypowo 3 : 1, genotypowo 1 : 2 : 1 (AA : Aa : aa)
AaBb × AaBb (dihybryda)
fenotypowo 9 : 3 : 3 : 1
Aa × aa (krzyżówka testowa)
1 : 1 — ujawnia genotyp osobnika dominującego

Powiązane materiały

Najczęstsze pytania

Czym różni się stosunek fenotypowy od genotypowego?+

Fenotypowy opisuje widoczne cechy (przy pełnej dominacji Aa wygląda jak AA), genotypowy — dokładny skład alleli. Dla Aa × Aa: fenotypowo 3 : 1, genotypowo 1 : 2 : 1.

Co to krzyżówka testowa?+

Krzyżówka osobnika o nieznanym genotypie z homozygotą recesywną (aa). Stosunek potomstwa zdradza, czy badany osobnik był AA (samo potomstwo dominujące), czy Aa (1 : 1).