NexTutor

Limfocyty B i T

Wybierz typ limfocytu. Limfocyty B produkują przeciwciała (odporność humoralna), a limfocyty T cytotoksyczne niszczą zakażone komórki (odporność komórkowa); T pomocnicze koordynują odpowiedź.

Biologia · Układ odpornościowy · Limfocyty B i T (BIO.ODP.PP.04)
Typ limfocytu
Poziom antygenu (zagrożenie)60 %
Przeciwciała produkują limfocyty…
typ
B
odporność
humoralna
miano przeciwciał
60
zniszczone kom.

Co się właśnie stało?

Wybrałeś limfocyt B — po kontakcie z antygenem zaczyna uwalniać przeciwciała (białka w kształcie litery Y). Im większe zagrożenie, tym więcej przeciwciał. To odpowiedź humoralna.

Podział limfocytów:

Bprzeciwciała(humoralna)\text{B} \Rightarrow \text{przeciwciała} \quad\text{(humoralna)}
Tcniszczą zakaz˙one komoˊrki(komoˊrkowa)\text{T}_{\text{c}} \Rightarrow \text{niszczą zakażone komórki} \quad\text{(komórkowa)}

— limfocyty B\text{B} odpowiadają za odporność humoralną (przeciwciała krążące w osoczu), a limfocyty T\text{T} za komórkową. T pomocnicze (Th) koordynują odpowiedź, T cytotoksyczne (Tc) niszczą komórki zakażone wirusem.

Co to znaczy w praktyce?

Przeciwciała rozpoznają antygen i unieszkodliwiają patogen zanim wniknie do komórki. Gdy patogen już jest wewnątrz komórki, przeciwciała nie sięgają — wtedy limfocyty Tc niszczą całą zakażoną komórkę. Stąd dwa ramiona odporności swoistej:

humoralna (B)  +  komoˊrkowa (T)\text{humoralna (B)} \;+\; \text{komórkowa (T)}

Dlaczego to ważne dla szczepień?

Szczepionka „uczy" limfocyty B rozpoznawać antygen i wytwarzać przeciwciała oraz komórki pamięci — dlatego przy kolejnym kontakcie z patogenem odpowiedź jest szybsza i silniejsza.

Po co Ci to na maturze:

Kluczowe rozróżnienie: B → przeciwciała (humoralna), T → komórki (komórkowa). Chwyt: przy zadaniu o przeciwciałach zawsze myśl „limfocyty B", a przy niszczeniu zakażonych komórek — „limfocyty T cytotoksyczne".

Zapamiętaj: przeciwciała produkują limfocyty B (odporność humoralna), a zakażone komórki niszczą limfocyty T cytotoksyczne (odporność komórkowa).

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

Które limfocyty produkują przeciwciała?

Limfocyty B (po przekształceniu w komórki plazmatyczne).

Co robią limfocyty T cytotoksyczne?

Niszczą komórki zakażone wirusem lub nowotworowe.

Czym jest odporność humoralna?

Odpowiedź oparta na przeciwciałach (limfocyty B).