Zaburzenia odporności

Wybierz rodzaj zaburzenia. Alergia to nadmierna reakcja na nieszkodliwy alergen, autoimmunizacja — atak na własne tkanki, a niedobór odporności — zbyt słaba odpowiedź.

Zaburzenia odporności
Biologia · Układ odpornościowy · Zaburzenia odporności (BIO.ODP.PP.04)
Typ zaburzenia odporności
Dawka antygenu AA (bodźca)40 %
Alergia to reakcja układu odpornościowego na nieszkodliwy antygen — ta reakcja jest:
typ
Alergia
dawka A
40 %
odpowiedź
65 %
ocena
nadmierna
🎯 Wyzwanie: które zaburzenie?
seria: 0

Dam Ci opis — rozpoznaj zaburzenie: alergia (za mocno na nieszkodliwe), autoimmunizacja (atak na własne), niedobór (za słabo).

Co się właśnie stało?

Zdrowy układ odpornościowy odpowiada proporcjonalnie do rzeczywistego zagrożenia. Zaburzenia odporności to trzy sposoby, na jakie ta zasada może się załamać — za mocno, w złym kierunku albo za słabo.

Zasada adekwatnej odpowiedzi:

odpowiedzˊ immunologiczna  ≈  rzeczywiste zagroz˙enie\text{odpowiedź immunologiczna} \;\approx\; \text{rzeczywiste zagrożenie}

AA — antygen (bodziec). W alergii AA to alergen — antygen nieszkodliwy, więc rzeczywiste zagrożenie jest bliskie zeru, a mimo to odpowiedź jest ogromna.

Trzy zaburzenia:

Alergia — nadmierna reakcja na nieszkodliwy antygen (alergen): odpowiedź ≫\gg zagrożenie.

Autoimmunizacja — układ atakuje własne tkanki (błędny cel), traktując „swoje" jak wroga.

Niedobór odporności — odpowiedź zbyt słaba (≪\ll zagrożenie): patogen nie zostaje zwalczony i się namnaża.

Po co Ci to na maturze:

Rozróżnianie tych trzech zaburzeń to klasyk zadań o odporności. Klucz do klucza: alergia = za mocno na nieszkodliwe, autoimmunizacja = atak na własne, niedobór = za słabo. Zapytaj: czy reakcja jest za silna, źle skierowana, czy za słaba?

Zapamiętaj: alergia — nadmierna reakcja na alergen; autoimmunizacja — atak na własne tkanki; niedobór — zbyt słaba odpowiedź. To trzy strony jednej zasady: odpowiedź ma pasować do zagrożenia.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Gdy odporność działa źle

Układ odpornościowy może reagować za mocno, błędnie albo za słabo.

Trzy typy zaburzeń

  • alergia — nadmierna reakcja na nieszkodliwy antygen (alergen), np. pyłki
  • autoimmunizacja — układ atakuje własne tkanki (np. cukrzyca typu 1, RZS)
  • niedobór odporności — odpowiedź za słaba → częste, ciężkie infekcje (np. AIDS)

Zasada

Zdrowa odporność musi być wyważona: wystarczająco silna, by zwalczać patogeny, ale tolerancyjna wobec własnych tkanek i substancji nieszkodliwych.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Czym jest alergia?

Nadmierną reakcją układu odpornościowego na nieszkodliwy antygen (alergen).

›

Co to choroba autoimmunologiczna?

Układ odpornościowy atakuje własne tkanki organizmu.

›

Co to niedobór odporności?

Zbyt słaba odpowiedź immunologiczna — częste infekcje.