Bilans wodny obszaru

Co się właśnie stało?

Zwiększyłeś parowanie, a odpływ rzeczny spadł. Cała woda, która spadła jako opad, musi się gdzieś podziać — więcej pary znaczy mniej wody dla rzeki.

Bilans wodny zlewni:

— opad P rozdziela się na parowanie E, odpływ H i zmianę retencji ΔR (magazynowanie wody w glebie i wodach podziemnych). Wszystko w mm/rok. Stąd odpływ:

Od czego zależy odpływ?

Rośnie z opadem; maleje, gdy więcej wody paruje (ciepło, roślinność) lub zasila retencję (ΔR > 0 — gleba i warstwy wodonośne wchłaniają wodę). Gdy retencja się opróżnia (ΔR < 0), oddaje wodę i odpływ rośnie. Wpływa też pokrycie terenu: las i przepuszczalna gleba zatrzymują wodę, a beton i asfalt zwiększają szybki odpływ powierzchniowy.

Dlaczego bilans zawsze się domyka?

Woda się nie gubi — to zasada zachowania masy dla zlewni. Suma E + H + ΔR musi równać się P. Jeśli parowanie i pobór na retencję przewyższą opad (E + ΔR > P), odpływu brakuje i pojawia się deficyt: obszar oddaje więcej wody, niż otrzymuje.

Po co Ci to na maturze:

Bilans P = E + H + ΔR rozwiązuje typowe zadania z hydrosfery: policz brakujący składnik, porównaj zlewnie, oceń skutki wylesienia lub betonowania. Chwyt: wypisz, co jest stałe (zwykle opad), i sprawdź, jak zmiana E lub ΔR przesuwa H.

Zapamiętaj: H = P − E − ΔR. Odpływ to reszta opadu, która nie wyparowała ani nie zasiliła retencji — a cała woda musi się zbilansować.