Henrietta Swan Leavitt

zależność jasność–okres cefeid

1868–1921USA1908 · Cefeidy — świeca standardowa

Znane zCefeidy, 1908Pomiar odległości we wszechświecie

„Z rytmu gwiazdy można odczytać jej odległość."

— o metodzie cefeid Leavitt — parafraza

Biografia

Henrietta Leavitt była amerykańską astronomką pracującą w obserwatorium Harvardu, gdzie katalogowała tysiące gwiazd zmiennych.

W 1908 roku zauważyła prawidłowość: im jaśniejsza gwiazda typu cefeida, tym dłuższy jej okres pulsacji. Odkrycie to dało astronomom „świecę standardową” — mierząc okres gwiazdy, można było wyliczyć jej rzeczywistą jasność, a stąd odległość. To na tej metodzie oparł się później Hubble, mierząc skalę wszechświata.

Ilustracja odkrycia Leavitt — astronomka z kliszami gwiazd zmiennych i wykresem jasność–okres. — Pomiar odległości we wszechświecie · Cefeidy, 1908 — Amerykańska astronomka z obserwatorium Harvardu. Odkryła (1908), że im jaśniejsza cefeida, tym dłuższy jej okres pulsacji — dając astronomom „świecę standardową” do mierzenia odległości kosmicznych. Na jej metodzie oparł się Hubble.

Oś życia

1868Narodziny w USA.
1908Zależność jasność–okres cefeid.
1921Śmierć.
HarvardKatalogowanie tysięcy gwiazd zmiennych.
świeca standardowaMetoda pomiaru odległości kosmicznych.

Poprzednicy i kontynuatorzy

Na kim się opierał

William Herschelbadanie gwiazd i mgławic

Henrietta Swan Leavittastronomia · 1868–1921

Kto kontynuował

Edwin Hubbleskala wszechświata

Jak idee się łączą: Metoda cefeid Leavitt dała astronomom miarę odległości, dzięki której Hubble wykazał rozszerzanie się wszechświata.

To musisz wiedzieć

Zależność jasność–okres cefeid pozwala mierzyć odległości kosmiczne.
Dała astronomom „świecę standardową”.
Na jej metodzie oparł się Hubble.

Ciekawostki

Czy wiesz, że…Odkryła sposób mierzenia odległości w kosmosie — dzięki gwiazdom zmiennym (cefeidom).

Czy wiesz, że…Zależność jasność–okres pozwala z okresu gwiazdy wyliczyć jej odległość.

Czy wiesz, że…Bez jej metody Hubble nie zmierzyłby rozszerzania wszechświata.

Czy wiesz, że…Pracowała jako jedna z harwardzkich „komputerów” — kobiet opracowujących dane astronomiczne.

Czy wiesz, że…Jej fundamentalny wkład przez długi czas był niedoceniany.

Pytania i odpowiedzi

Co odkryła Leavitt?

Jak mierzyć odległości kosmiczne za pomocą cefeid.

Dlaczego to ważne?

Dało astronomom „świecę standardową” — podstawę pomiaru wszechświata.

Kto z tego skorzystał?

M.in. Hubble.

Sprawdź się

1.Co pozwala zmierzyć zależność jasność–okres?

2.Jaki typ gwiazd badała Leavitt?

Zobacz też

Obraz kosmosuŚcieżka odkryć Edwin HubbleUżył jej cefeid do pomiaru wszechświata