NexTutor
Wirtualne laboratorium/Biologia/Cytologia/Organella i ich funkcje

Organella i ich funkcje

Wybieraj organellum i poznaj jego rolę. Mitochondrium wytwarza ATP (oddychanie), jądro przechowuje DNA, rybosomy syntezują białka, aparat Golgiego pakuje.

Biologia · Cytologia · Organella i ich funkcje (BIO.KOM.PP.02)
Wybierz organellum, aby zobaczyć jego funkcję:
Aktywność metaboliczna komórki60 %
Aktywność napędza oddychanie w mitochondrium → więcej ATP. Pozostałe organella nie zależą od niej.
ATP — główny nośnik energii komórki — powstaje głównie w:
organellum
Jądro
funkcja
DNA
ATP / glukozę
≈ 0
aktywność
60 %

Co się właśnie stało?

Podświetlone organellum dostaje etykietę swojej funkcji. Każde pełni inną rolę, ale energię w postaci ATP dostarcza przede wszystkim mitochondrium — dlatego jego słupek w panelu rośnie z aktywnością, a pozostałe pozostają przy zerze.

Oddychanie komórkowe (skrót):

C6H12O6+6O26CO2+6H2O+energia (ATP)\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 + 6\,\text{O}_2 \rightarrow 6\,\text{CO}_2 + 6\,\text{H}_2\text{O} + \text{energia (ATP)}

— w mitochondrium glukoza jest utleniana, a uwolniona energia magazynowana jest w ATPATP (umownie ~36 cząsteczek ATP na jedną cząsteczkę glukozy).

Kto czym się zajmuje?

  • Mitochondrium — produkcja ATP (oddychanie komórkowe).
  • Jądro — przechowuje DNA i steruje komórką.
  • Rybosom — synteza białek (translacja).
  • Aparat Golgiego — sortuje i pakuje białka.
  • Lizosom — trawi zbędne struktury komórki.

Dlaczego to działa jak podział pracy?

Komórka to zespół wyspecjalizowanych „warsztatów". Jądro trzyma instrukcję (DNA), rybosomy wykonują białka według niej, Golgi je pakuje, a mitochondria dostarczają prądu (ATP), by cała fabryka pracowała.

Po co Ci to na maturze:

Zadania o budowie komórki najczęściej sprawdzają skojarzenie „organellum → funkcja". Chwyt: gdy w treści pada słowo „energia" albo „ATP", odruchowo myśl mitochondrium; gdy „DNA/dziedziczenie" — jądro; „białko" — rybosom.

Zapamiętaj: mitochondrium to „elektrownia" komórki — to w nim, w oddychaniu komórkowym, powstaje większość ATP. Każde organellum ma swoją funkcję, a razem tworzą sprawną komórkę.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

Gdzie powstaje najwięcej ATP?

W mitochondrium — „elektrowni" komórki.

Co robi jądro komórkowe?

Przechowuje DNA i steruje aktywnością komórki.

Do czego służą rybosomy?

Do syntezy białek (translacji).