Porównanie komórek — roślinna, zwierzęca, bakteryjna
Przełączaj typ komórki i porównuj organella. Komórka roślinna ma ścianę i chloroplasty, zwierzęca ich nie ma, a bakteryjna nie ma jądra (nukleoid). Zobacz, co je odróżnia.
Dam Ci opis cech — rozpoznaj typ komórki. Pytaj: jest ściana? są chloroplasty? jest jądro?
Co je odróżnia?
Komórka roślinna ma ścianę komórkową (celulozową), chloroplasty i dużą wakuolę. Zwierzęca nie ma ściany ani chloroplastów. Bakteryjna ma ścianę, ale nie ma jądra (jest nukleoid) ani organelli błonowych.
Reguła rozpoznawania:
Chloroplasty występują wyłącznie w komórce roślinnej — to najpewniejszy znacznik. Sama ściana nie wystarcza, bo ma ją też bakteria.
Eukarionty vs prokarionty
Jądro komórkowe (i organelle błonowe: mitochondria, chloroplasty) mają tylko — roślina i zwierzę. Bakteria to prokariont: jej DNA leży swobodnie w cytoplazmie jako nukleoid.
Wakuola
W komórce roślinnej jedna duża wakuola centralna magazynuje wodę i utrzymuje turgor; w zwierzęcej wakuole są małe lub nieobecne.
Po co Ci to na maturze:
Zadania „rozpoznaj/uzupełnij tabelę" sprowadzają się do trzech pytań: jest ściana? są chloroplasty? jest jądro? Chwyt: chloroplasty ⇒ roślinna, brak jądra ⇒ bakteria.
Zapamiętaj: chloroplasty tylko w roślinnej, jądro tylko u eukariontów — ściana sama nie rozstrzyga, bo ma ją i roślina, i bakteria.
Teoria i wzory
Prokariotyczna vs eukariotyczna
- bakteryjna (prokariotyczna) — brak jądra (materiał genetyczny to kolisty nukleoid) i brak organelli otoczonych błoną; ma ścianę komórkową
- roślinna i zwierzęca (eukariotyczne) — mają jądro i organella błonowe
Co odróżnia komórkę roślinną od zwierzęcej
Tylko roślinna ma:
- ścianę komórkową (celulozowa) — nadaje kształt i chroni
- chloroplasty — miejsce fotosyntezy
- dużą wakuolę centralną — magazyn i turgor
Komórka zwierzęca ma za to centriole i zwykle liczniejsze lizosomy.
Wspólne elementy
Błona komórkowa, cytoplazma, rybosomy i DNA występują we wszystkich komórkach. Chloroplasty mają tylko rośliny i niektóre protisty. To box jakościowy — różnice opisują cechy budowy, nie wzory.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Czym różni się komórka roślinna od zwierzęcej?
Roślinna ma ścianę komórkową, chloroplasty i dużą wakuolę; zwierzęca ich nie ma.
›Co wyróżnia komórkę bakteryjną?
Jest prokariotyczna — brak jądra (materiał genetyczny to nukleoid) i organelli błonowych.
›Które komórki mają chloroplasty?
Tylko roślinne (i niektóre protisty) — to miejsce fotosyntezy.