Kwasy nukleinowe — komplementarność DNA

Co się właśnie stało?

Ustawiłeś jedną zasadę, a druga nić „domknęła się" jednoznacznie. To nie przypadek — parowanie zasad jest ściśle określone kształtem cząsteczek i liczbą wiązań wodorowych, jakie mogą utworzyć.

Reguła komplementarności (Chargaffa):

Adenina łączy się tylko z tyminą (2 wiązania wodorowe), a cytozyna tylko z guaniną (3 wiązania). Dlatego w każdym DNA $\%\text{A}=\%\text{T}$ oraz $\%\text{C}=\%\text{G}$.

Co to znaczy w praktyce?

Znając sekwencję jednej nici, natychmiast odczytasz drugą — wystarczy zamienić każdą zasadę na jej partnera. Nici biegną antyrównolegle: kierunkowi $5'\!\to\!3'$ jednej odpowiada $3'\!\to\!5'$ drugiej.

Dlaczego pary C-G są „mocniejsze"?

Para C≡G ma 3 wiązania wodorowe, a A–T tylko 2. Im więcej par G-C, tym wyższy udział GC i tym trudniej rozdzielić nici — dlatego takie DNA topnieje w wyższej temperaturze.

Po co Ci to na maturze:

Zadania z genetyki zwykle proszą o dopisanie nici komplementarnej albo obliczenie udziału zasad. Chwyt: A↔T, C↔G, a z reguły $\%\text{A}=\%\text{T},\ \%\text{C}=\%\text{G}$ wyliczysz brakujące procenty.

Zapamiętaj: A z T (2 wiązania), C z G (3 wiązania), nici antyrównoległe — jedna nić wyznacza drugą. To fundament kopiowania i odczytu informacji genetycznej.