Oko i wady wzroku
Co zrobimy: Sprawdzimy, gdzie w oku powstaje obraz przy różnych wadach wzroku i jaką soczewką można je skorygować.
Co widzisz na ekranie: Przekrój oka z promieniami ogniskowanymi na, przed lub za siatkówką oraz przełącznik stanu oka (prawidłowe, krótkowzroczne, dalekowzroczne); dodanie okularów przesuwa ognisko na siatkówkę i wyostrza obraz. Odczyty: stan oka, położenie obrazu względem siatkówki i rodzaj soczewki korygującej.
Co się właśnie stało?
W oku krótkowzrocznym obraz powstawał PRZED siatkówką — dlatego widziany obraz był nieostry. Soczewka rozpraszająca przesunęła go dokładnie na siatkówkę.
Oko jako układ optyczny:
rogówka i soczewka oka skupiają światło i tworzą obraz na SIATKÓWCE (tam są komórki światłoczułe). Żeby widzieć ostro, obraz musi trafić dokładnie na siatkówkę.
Krótkowzroczność (miopia):
oko jest „za silne" lub zbyt długie — obraz powstaje PRZED siatkówką, więc dalekie przedmioty są nieostre. Koryguje się ją soczewką ROZPRASZAJĄCĄ (rozsuwa ognisko na siatkówkę).
Dalekowzroczność (nadwzroczność):
obraz powstaje ZA siatkówką — problem z widzeniem z bliska. Koryguje się ją soczewką SKUPIAJĄCĄ (przysuwa ognisko na siatkówkę).
Akomodacja:
zdrowe oko zmienia kształt soczewki, by ostro widzieć przedmioty w różnej odległości.
Po co Ci to na maturze:
oko jako przyrząd optyczny, mechanizm wad wzroku i dobór soczewek korygujących to częsty temat optyki. Chwyt: obraz przed siatkówką → rozpraszająca; za siatkówką → skupiająca.
Zapamiętaj: krótkowzroczność (obraz przed siatkówką) koryguje soczewka rozpraszająca, a dalekowzroczność (obraz za siatkówką) — soczewka skupiająca.
Najczęstsze pytania
›Na czym polega krótkowzroczność?
Obraz powstaje przed siatkówką, więc dalekie przedmioty są nieostre; koryguje się ją soczewką rozpraszającą.
›Jak koryguje się dalekowzroczność?
Soczewką skupiającą — obraz powstaje za siatkówką i trzeba przysunąć ognisko na siatkówkę.
›Co to akomodacja oka?
Zdolność oka do zmiany kształtu soczewki, dzięki której ostro widzimy przedmioty w różnej odległości.