Oko i wady wzroku
Co zrobimy: Sprawdzimy, gdzie w oku powstaje obraz przy różnych wadach wzroku i jaką soczewką można je skorygować.
Co widzisz na ekranie: Przekrój oka z promieniami ogniskowanymi na, przed lub za siatkówką oraz przełącznik stanu oka (prawidłowe, krótkowzroczne, dalekowzroczne); dodanie okularów przesuwa ognisko na siatkówkę i wyostrza obraz. Odczyty: stan oka, położenie obrazu względem siatkówki i rodzaj soczewki korygującej.
Wylosuję wadę wzroku — Twoim zadaniem jest nazwać soczewkę, która ją koryguje.
Co się właśnie stało?
W oku krótkowzrocznym obraz powstawał PRZED siatkówką — dlatego widziany obraz był nieostry. Soczewka rozpraszająca przesunęła go dokładnie na siatkówkę.
Oko jako układ optyczny:
rogówka i soczewka oka skupiają światło i tworzą obraz na SIATKÓWCE (tam są komórki światłoczułe). Żeby widzieć ostro, obraz musi trafić dokładnie na siatkówkę.
Krótkowzroczność (miopia):
oko jest „za silne" lub zbyt długie — obraz powstaje PRZED siatkówką, więc dalekie przedmioty są nieostre. Koryguje się ją soczewką ROZPRASZAJĄCĄ (rozsuwa ognisko na siatkówkę).
Dalekowzroczność (nadwzroczność):
obraz powstaje ZA siatkówką — problem z widzeniem z bliska. Koryguje się ją soczewką SKUPIAJĄCĄ (przysuwa ognisko na siatkówkę).
Akomodacja:
zdrowe oko zmienia kształt soczewki, by ostro widzieć przedmioty w różnej odległości.
Po co Ci to na maturze:
oko jako przyrząd optyczny, mechanizm wad wzroku i dobór soczewek korygujących to częsty temat optyki. Chwyt: obraz przed siatkówką → rozpraszająca; za siatkówką → skupiająca.
Zapamiętaj: krótkowzroczność (obraz przed siatkówką) koryguje soczewka rozpraszająca, a dalekowzroczność (obraz za siatkówką) — soczewka skupiająca.
Teoria i wzory
Oko jako układ optyczny
Soczewka oka ogniskuje światło na siatkówce. Zdolność skupiająca to: wyrażana w dioptriach (, gdy w metrach). Akomodacja to zmiana kształtu (a więc ) soczewki oka.
Krótkowzroczność
Obraz dalekich przedmiotów powstaje przed siatkówką. Koryguje się ją soczewką rozpraszającą (ujemna moc, ).
Dalekowzroczność
Obraz powstaje za siatkówką. Koryguje się ją soczewką skupiającą (dodatnia moc, ), która przesuwa ognisko na siatkówkę.
Oznaczenia: — zdolność skupiająca (moc soczewki) w dioptriach, — ogniskowa w metrach.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Na czym polega krótkowzroczność?
Obraz powstaje przed siatkówką, więc dalekie przedmioty są nieostre; koryguje się ją soczewką rozpraszającą.
›Jak koryguje się dalekowzroczność?
Soczewką skupiającą — obraz powstaje za siatkówką i trzeba przysunąć ognisko na siatkówkę.
›Co to akomodacja oka?
Zdolność oka do zmiany kształtu soczewki, dzięki której ostro widzimy przedmioty w różnej odległości.