Bryza — dobowa cyrkulacja morze–ląd
Co zrobimy: Przełączymy dzień i noc na wybrzeżu i sprawdzimy, w którą stronę wieje bryza oraz dlaczego zmienia kierunek.
Co widzisz na ekranie: Przekrój wybrzeża z lądem i morzem, termometry nad każdym z nich oraz strzałkę bryzy zależną od pory doby; powietrze wznosi się nad cieplejszym obszarem, a wiatr wieje od chłodniejszego. Przełącznik dzień/noc. Odczyty: pora doby, temperatura lądu i morza, rozkład ciśnienia i kierunek bryzy.
Co się właśnie stało?
W dzień bryza wiała OD MORZA ku lądowi. To dlatego, że ląd nagrzewa się szybciej niż morze, a wiatr wieje od chłodniejszego do cieplejszego miejsca.
Czym jest bryza?
To słaby, lokalny wiatr na wybrzeżu, zmieniający kierunek w rytmie doby. Jego przyczyną jest RÓŻNE TEMPO nagrzewania i stygnięcia lądu oraz morza (woda wolniej się nagrzewa i wolniej stygnie).
Bryza morska (dzienna):
w dzień ląd szybko się nagrzewa — powietrze nad nim jest cieplejsze i lżejsze (niż), a nad morzem chłodniejsze (wyż). Wiatr wieje wtedy OD MORZA w stronę lądu.
Bryza lądowa (nocna):
w nocy ląd szybko stygnie, a morze pozostaje cieplejsze — teraz to nad morzem jest niż. Wiatr wieje OD LĄDU w stronę morza.
Ogólna zasada:
wiatr zawsze wieje od obszaru chłodniejszego (wyższe ciśnienie) ku cieplejszemu (niższe ciśnienie). Bryza to najprostszy przykład takiej lokalnej cyrkulacji.
Po co Ci to na maturze:
mechanizm bryzy i jej dobowa zmiana kierunku to typowy przykład wiatru lokalnego i różnic w nagrzewaniu lądu i wody.
Zapamiętaj: w dzień bryza morska wieje od morza ku lądowi, w nocy bryza lądowa — od lądu ku morzu; przyczyną jest różne tempo nagrzewania lądu i morza.
Najczęstsze pytania
›Co to jest bryza?
Słaby, lokalny wiatr na wybrzeżu zmieniający kierunek w ciągu doby, wywołany różnym tempem nagrzewania lądu i morza.
›W którą stronę wieje bryza w dzień?
Od morza w stronę lądu (bryza morska), bo ląd nagrzewa się szybciej niż morze.
›Dlaczego w nocy bryza zmienia kierunek?
Bo ląd stygnie szybciej niż morze — nad morzem robi się cieplej, więc wiatr wieje od lądu ku morzu (bryza lądowa).