Bryza — dobowa cyrkulacja morze–ląd
Co zrobimy: Przełączymy dzień i noc na wybrzeżu i sprawdzimy, w którą stronę wieje bryza oraz dlaczego zmienia kierunek.
Co widzisz na ekranie: Przekrój wybrzeża z lądem i morzem, termometry nad każdym z nich oraz strzałkę bryzy zależną od pory doby; powietrze wznosi się nad cieplejszym obszarem, a wiatr wieje od chłodniejszego. Przełącznik dzień/noc. Odczyty: pora doby, temperatura lądu i morza, rozkład ciśnienia i kierunek bryzy.
Dam Ci porę doby — zgadnij, w którą stronę wieje wtedy bryza (bez przełącznika).
Co się właśnie stało?
W dzień bryza wiała OD MORZA ku lądowi. To dlatego, że ląd nagrzewa się szybciej niż morze, a wiatr wieje od chłodniejszego do cieplejszego miejsca.
Czym jest bryza?
To słaby, lokalny wiatr na wybrzeżu, zmieniający kierunek w rytmie doby. Jego przyczyną jest RÓŻNE TEMPO nagrzewania i stygnięcia lądu oraz morza (woda wolniej się nagrzewa i wolniej stygnie).
Bryza morska (dzienna):
w dzień ląd szybko się nagrzewa — powietrze nad nim jest cieplejsze i lżejsze (niż), a nad morzem chłodniejsze (wyż). Wiatr wieje wtedy OD MORZA w stronę lądu.
Bryza lądowa (nocna):
w nocy ląd szybko stygnie, a morze pozostaje cieplejsze — teraz to nad morzem jest niż. Wiatr wieje OD LĄDU w stronę morza.
Ogólna zasada:
wiatr zawsze wieje od obszaru chłodniejszego (wyższe ciśnienie) ku cieplejszemu (niższe ciśnienie). Bryza to najprostszy przykład takiej lokalnej cyrkulacji.
Po co Ci to na maturze:
mechanizm bryzy i jej dobowa zmiana kierunku to typowy przykład wiatru lokalnego i różnic w nagrzewaniu lądu i wody.
Zapamiętaj: w dzień bryza morska wieje od morza ku lądowi, w nocy bryza lądowa — od lądu ku morzu; przyczyną jest różne tempo nagrzewania lądu i morza.
Teoria i wzory
Co to bryza
Bryza to słaby, lokalny wiatr na wybrzeżu, który zmienia kierunek w ciągu doby. Jego przyczyną jest różne tempo nagrzewania się lądu i morza: ląd szybko się nagrzewa i szybko stygnie, woda — powoli (ma dużą pojemność cieplną).
Bryza morska (dzień)
W dzień ląd jest cieplejszy — nad nim powietrze się wznosi (niż), a chłodniejsze, cięższe powietrze znad morza napływa ku lądowi. Wiatr wieje od morza ku lądowi.
Bryza lądowa (noc)
W nocy ląd szybciej stygnie i staje się chłodniejszy od morza. Teraz powietrze wznosi się nad cieplejszym morzem, a wiatr wieje od lądu ku morzu.
Zasada
Powietrze zawsze przy powierzchni płynie od obszaru chłodniejszego (wyż) ku cieplejszemu (niż), gdzie się wznosi.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Co to jest bryza?
Słaby, lokalny wiatr na wybrzeżu zmieniający kierunek w ciągu doby, wywołany różnym tempem nagrzewania lądu i morza.
›W którą stronę wieje bryza w dzień?
Od morza w stronę lądu (bryza morska), bo ląd nagrzewa się szybciej niż morze.
›Dlaczego w nocy bryza zmienia kierunek?
Bo ląd stygnie szybciej niż morze — nad morzem robi się cieplej, więc wiatr wieje od lądu ku morzu (bryza lądowa).