Adam Smith
„Bogactwo narodów”, podstawy ekonomii
Biografia
Adam Smith (1723–1790) to szkocki filozof i ekonomista, uważany za ojca nowoczesnej ekonomii. Jako pierwszy opisał gospodarkę jako spójny system rządzący się własnymi prawami.
W przełomowym dziele „Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów” (1776) wyjaśnił, jak działa rynek. Dowodził, że gdy ludzie realizują własne interesy, „niewidzialna ręka” rynku prowadzi — niejako mimochodem — do korzyści dla całego społeczeństwa. Podkreślał też znaczenie podziału pracy i wolnego handlu.
Był również filozofem moralnym — w „Teorii uczuć moralnych” analizował współczucie i zasady ludzkiego postępowania. Ekonomii nie oddzielał od refleksji nad człowiekiem i moralnością.
Jego myśl stała się fundamentem ekonomii klasycznej i całej późniejszej debaty o gospodarce — zarówno wśród zwolenników wolnego rynku, jak i jego krytyków.
Oś życia
- 1723Narodziny w Kirkcaldy (Szkocja).
- 1776„Bogactwo narodów”.
- 1790Śmierć.
- filozofiaStudia i wykłady z filozofii moralnej.
- „Teoria uczuć moralnych”Dzieło filozoficzne o moralności.
- obserwacjaPodróże i obserwacja gospodarki.
- wolny rynekIdea „niewidzialnej ręki”.
Poprzednicy i kontynuatorzy
Jak idee się łączą: Smith jako pierwszy opisał gospodarkę jako system — „niewidzialna ręka” rynku stała się fundamentem ekonomii klasycznej.