Bakterie a tlen

Co się właśnie stało?

Tlen nie jest „dobry" dla każdego. Bakterie różnią się sposobem pozyskiwania energii i ich stosunek do tlenu decyduje, w której strefie probówki przeżyją.

Oddychanie tlenowe (bakterie tlenowe):

— pełne utlenienie glukozy przy udziale tlenu daje najwięcej energii (ATP). Bez $O_2$ te bakterie nie mają jak oddychać i giną.

Oddychanie beztlenowe / fermentacja:

— energia bez tlenu, ale znacznie mniej ATP. Bakterie beztlenowe obligatoryjne giną w obecności tlenu: brak im katalazy i dysmutazy, więc toksyczne reaktywne formy tlenu ($O_2^-,\ H_2O_2$) je niszczą.

Trzy typy — trzy strefy:

Tlenowe gromadzą się przy powierzchni (dużo $O_2$). Beztlenowe obligatoryjne — na dnie, z dala od tlenu. Względne radzą sobie w obu środowiskach, więc rosną w całej probówce.

Po co Ci to na maturze:

Zadania o hodowlach i tlenie sprowadzają się do jednego pytania: czy dany organizm potrzebuje O₂, znosi go, czy ginie od niego. Rozpoznaj typ oddychania, a przewidzisz strefę wzrostu i skutek natlenienia.

Zapamiętaj: tlenowe wymagają O₂, beztlenowe obligatoryjne od niego giną, a względne rosną i tak, i tak. Tlen bywa źródłem energii — albo trucizną.