Synapsa — przekaźnictwo sygnału

Co się właśnie stało?

Impuls elektryczny dobiegł do zakończenia neuronu presynaptycznego i wyzwolił uwolnienie neuroprzekaźnika z pęcherzyków do szczeliny synaptycznej. Cząsteczki przeszły przez szczelinę i związały się z receptorami neuronu postsynaptycznego — dopiero to pobudziło go do dalszego przewodzenia.

Łańcuch przekaźnictwa w synapsie chemicznej:

Sygnał elektryczny neuronu presynaptycznego zamienia się w sygnał chemiczny (neuroprzekaźnik, np. acetylocholina), a po drugiej stronie znów w elektryczny. Odpowiedź neuronu postsynaptycznego rośnie z ilością uwolnionego neuroprzekaźnika:

Dlaczego tylko w jedną stronę?

Pęcherzyki z neuroprzekaźnikiem są tylko po stronie presynaptycznej, a receptory tylko po stronie postsynaptycznej. Dlatego sygnał w synapsie chemicznej biegnie jednokierunkowo: $\text{pre}\to\text{post}$ — nigdy odwrotnie.

Co to znaczy w praktyce?

Gdy neuroprzekaźnika jest za mało, pobudzenie postsynaptyczne nie przekracza progu i neuron „milczy". Gdy jest go dużo, receptory zostają zajęte, powstaje potencjał czynnościowy i sygnał biegnie dalej.

Po co Ci to na maturze:

Klasyczne pytania: „co przenosi sygnał w synapsie?" (neuroprzekaźnik, nie prąd) i „dlaczego jednokierunkowo?" (pęcherzyki po stronie pre, receptory po stronie post). Chwyt: prześledź drogę impuls → neuroprzekaźnik → receptor → odpowiedź.

Zapamiętaj: w synapsie chemicznej sygnał przenosi neuroprzekaźnik przez szczelinę — jednokierunkowo, pre → post. To nie jest bezpośredni przeskok prądu.