Wirtualne laboratorium/Biologia/Układ ruchu/Skurcz mięśnia — teoria ślizgowa

Skurcz mięśnia — teoria ślizgowa

Wywołaj skurcz sarkomeru. Mostki miozynowe ciągną filamenty aktyny, które wsuwają się między miozynę — sarkomer się skraca, choć długość filamentów się nie zmienia.

Skurcz mięśnia — teoria ślizgowa
Biologia · Układ ruchu · Skurcz mięśnia (BIO.RUCH.PP.02)
Stopień skurczu20 %
Pobudzenie (Ca2+\text{Ca}^{2+})60 %
Skurcz mięśnia to ślizganie się…
skurcz
20 %
pobudzenie
60 %
długość sarkomeru
2.76 µm
zachodzenie
30 %
🎯 Wyzwanie: trafuj długość sarkomeru
seria: 0

Dam Ci docelową długość sarkomeru — ustaw stopień skurczu tak, by ją uzyskać. Większy skurcz = krótszy sarkomer.

Co się właśnie stało?

Sarkomer się skrócił: linie Z zbliżyły się do siebie, a filamenty aktyny wsunęły się głębiej między filamenty miozyny. Nic się nie „skurczyło" w sensie zmiany długości — przesunęły się względem siebie.

Teoria ślizgowa:

Lsarkomeru↓,Laktyny=const,Lmiozyny=constL_{\text{sarkomeru}} \downarrow, \quad L_{\text{aktyny}} = \text{const}, \quad L_{\text{miozyny}} = \text{const}

Główki miozyny tworzą mostki poprzeczne, chwytają aktynę i „wiosłują", przeciągając ją ku środkowi sarkomeru. Rośnie strefa zachodzenia filamentów, choć każdy z nich ma wciąż tę samą długość.

Skąd sygnał do skurczu?

Impuls nerwowy uwalnia jony Ca2+\text{Ca}^{2+} z siateczki sarkoplazmatycznej. Odsłaniają one miejsca wiązania na aktynie, a energii do pracy mostków dostarcza ATP\text{ATP}. Im silniejsze pobudzenie, tym więcej pracujących mostków i większa siła.

Po co Ci to na maturze:

Klasyczne pytanie CKE: „czy podczas skurczu zmienia się długość filamentów?" — nie, zmienia się tylko ich wzajemne położenie i długość sarkomeru. Umiej też powiązać skurcz z rolą Ca2+\text{Ca}^{2+} i ATP\text{ATP}.

Zapamiętaj: skurcz = wsuwanie aktyny między miozynę (teoria ślizgowa). Sarkomer się skraca, ale filamenty nie zmieniają długości.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Teoria ślizgowa

Skurcz mięśnia polega na wsuwaniu się filamentów aktyny między filamenty miozyny w sarkomerze — jednostce kurczliwej mięśnia.

Jak to działa

Główki mostków miozynowych przyczepiają się do aktyny i „wiosłują", przeciągając ją do środka sarkomeru. Sarkomer się skraca, choć długość filamentów się nie zmienia — zmienia się tylko ich wzajemne zachodzenie.

Warunki skurczu

  • jony wapnia (Ca²⁺) — odsłaniają miejsca wiązania na aktynie
  • ATP — energia do pracy mostków miozynowych

Zasada

Mięsień kurczy się dzięki ślizgowi białek, a nie ich kurczeniu; bez ATP i Ca²⁺ skurcz nie zajdzie.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Na czym polega skurcz mięśnia?

Na wsuwaniu aktyny między miozynę (teoria ślizgowa) — sarkomer się skraca.

›

Czy filamenty się skracają?

Nie — zmienia się tylko ich wzajemne zachodzenie.

›

Co jest potrzebne do skurczu?

Jony wapnia i ATP (dla mostków miozynowych).