Poznaj wielorakie role szkieletu. Daje podporę i punkty przyczepu mięśni, chroni narządy, magazynuje wapń, a w szpiku kostnym powstają krwinki.
Co się właśnie stało?
Po wyborze podświetliła się funkcja krwiotwórcza: czerwony szpik w jamie kości ruszył pełną parą i krwinki popłynęły do krwiobiegu. To tylko jedna z ról szkieletu.
Pięć funkcji szkieletu:
Podpora — rusztowanie i postawa ciała. Ochrona — kości osłaniają narządy (czaszka chroni mózg, żebra serce i płuca). Ruch — kości to dźwignie z punktami przyczepu mięśni. Krwiotworzenie — czerwony szpik produkuje krwinki. Magazyn — kości gromadzą wapń i fosfor.
Skala krwiotworzenia:
Dorosły szpik produkuje około dwóch milionów erytrocytów na sekundę — dlatego wapnia organizmu, magazynowanego w kościach, wciąż zostaje na budowę i naprawę tej samej tkanki.
Dlaczego szpik, a nie chrząstka?
Chrząstka to tkanka podporowa (np. powierzchnie stawowe, małżowina ucha) — nie ma w niej ośrodków krwiotwórczych. Krwinki powstają wyłącznie w czerwonym szpiku kostnym, głównie w kościach płaskich (mostek, żebra, miednica) i nasadach kości długich.
Po co Ci to na maturze:
CKE lubi pytać „która struktura pełni funkcję X". Chwyt: przypisz funkcję do miejsca — krwiotworzenie → szpik czerwony, magazyn wapnia → macierz kostna, ochrona → kości płaskie. Jedna kość realizuje kilka funkcji jednocześnie.
Zapamiętaj: szkielet to nie tylko rusztowanie — podpiera, chroni narządy, umożliwia ruch, produkuje krew (szpik) i magazynuje wapń.
W czerwonym szpiku kostnym.
Podpora, ruch (dźwignie), ochrona narządów, krwiotworzenie, magazyn wapnia.
Mózg — najważniejszy narząd układu nerwowego.