Typy mięśni

Porównaj rodzaje mięśni. Szkieletowy jest prążkowany i zależny od woli, gładki — nieprążkowany i mimowolny, a sercowy — prążkowany, ale niezależny od woli, z automatyzmem.

Typy mięśni
Biologia · Układ ruchu · Typy mięśni (BIO.RUCH.PP.02)
Typ tkanki mięśniowej
Tempo skurczu ff1.0 Hz
Mięsień sercowy jest…
prążkowanie
poprzeczne
sterowanie
zależne od woli
automatyzm
nie
kształt komórki
walcowaty
🎯 Wyzwanie: rozpoznaj typ mięśnia
seria: 0

Dam Ci lokalizację w ciele — rozpoznaj typ tkanki mięśniowej.

Co się właśnie stało?

Sklasyfikowałeś mięsień sercowy. To „hybryda": ma poprzeczne prążkowanie jak mięsień szkieletowy, lecz pracuje mimowolnie i sam narzuca sobie rytm (automatyzm), jak gładki i… jeszcze bardziej.

Trzy typy tkanki mięśniowej:

sercowy  =  prąz˙kowany + mimowolny + automatyzm\text{sercowy} \;=\; \text{prążkowany} \,+\, \text{mimowolny} \,+\, \text{automatyzm}

Szkieletowy — poprzecznie prążkowany, zależny od woli, wielojądrowy (jądra na obrzeżu), buduje mięśnie ruchu. Gładki — nieprążkowany, niezależny od woli, wrzecionowaty z jednym jądrem, w ścianach narządów wewnętrznych (jelita, naczynia). Sercowy — poprzecznie prążkowany, niezależny od woli, rozgałęziony, z dyskami wstawkowymi, tylko w sercu.

Co to znaczy w praktyce?

Prążkowanie ⇒\Rightarrow uporządkowane sarkomery (szybki, silny skurcz). „Zależny od woli" ⇒\Rightarrow sterowany świadomie z układu somatycznego; „niezależny" ⇒\Rightarrow autonomiczny, bez Twojej kontroli. Dyski wstawkowe w sercu spinają komórki elektrycznie, więc skurcz rozchodzi się jak fala.

Po co Ci to na maturze:

Klasyczna pułapka: „mimowolny = gładki". Nie — mięsień sercowy też jest mimowolny, ale prążkowany. Zapytaj o dwie cechy naraz (prążkowanie + sterowanie), a od razu odróżnisz wszystkie trzy typy.

Zapamiętaj: szkieletowy — prążkowany + wolicjonalny; gładki — nieprążkowany + mimowolny; sercowy — prążkowany + mimowolny (z automatyzmem).

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Trzy rodzaje tkanki mięśniowej

Różnią się budową (prążkowanie) i sterowaniem (wola).

Porównanie

  • szkieletowy — poprzecznie prążkowany, zależny od woli (wolicjonalny); porusza kośćmi
  • gładki — nieprążkowany, mimowolny; buduje ściany narządów wewnętrznych i naczyń
  • sercowy — poprzecznie prążkowany, ale niezależny od woli; ma automatyzm (sam generuje rytm)

Zasada

Prążkowanie łączy się zwykle z szybkim, silnym skurczem; sterowanie wolą ma tylko mięsień szkieletowy. Mięsień sercowy jest wyjątkiem — prążkowany, lecz mimowolny i samopobudliwy.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Jaki jest mięsień sercowy?

Poprzecznie prążkowany, ale niezależny od woli (mimowolny).

›

Czym jest mięsień gładki?

Nieprążkowany, mimowolny — buduje narządy wewnętrzne.

›

Który mięsień jest wolicjonalny?

Szkieletowy — sterowany świadomie.