Kwasy nieorganiczne — tlenowe i beztlenowe

Wybierz kwas i sprawdź jego typ. Kwasy tlenowe zawierają tlen w reszcie kwasowej (H₂SO₄, HNO₃), beztlenowe go nie mają (HCl, H₂S, HF). Podział łączy się z mocą i sposobem otrzymywania.

Chemia · Związki nieorganiczne · Podział kwasów (CHE.KWASY.PP.01)

Wybierz kwas i sprawdź, czy jego reszta kwasowa zawiera tlen:

\mathrm{HCl}

to kwas:

kwas

H₂SO₄

typ

tlenowy

reszta kwasowa

SO₄²⁻

moc

mocny

Co decyduje o podziale?

Kwasy nieorganiczne dzielimy według tego, czy ich reszta kwasowa zawiera tlen. Wystarczy spojrzeć na wzór: jeśli w cząsteczce jest atom $\mathrm{O}$ — kwas jest tlenowy; jeśli go nie ma — beztlenowy.

Kwasy tlenowe (zawierają O):

\mathrm{H_2SO_4}\quad \mathrm{HNO_3}\quad \mathrm{H_3PO_4}\quad \mathrm{H_2CO_3}

Kwasy beztlenowe (brak O):

\mathrm{HCl}\quad \mathrm{H_2S}\quad \mathrm{HF}\quad \mathrm{HBr}

Ogólny wzór: kwas = wodór + reszta kwasowa. W tlenowych reszta zawiera tlen ( $\mathrm{SO_4^{2-}}$ , $\mathrm{NO_3^-}$ ), w beztlenowych nie ( $\mathrm{Cl^-}$ , $\mathrm{S^{2-}}$ ).

Uwaga — podział to nie to samo co moc:

Moc kwasu (mocny/słaby) to osobna cecha. $\mathrm{HCl}$ jest beztlenowy, ale mocny; $\mathrm{H_2S}$ też beztlenowy, lecz słaby. Wśród tlenowych $\mathrm{H_2SO_4}$ jest mocny, a $\mathrm{H_3PO_4}$ średni. Nie myl kryterium „obecność tlenu" z kryterium „siła".

Po co Ci to na maturze:

Klasyfikacja kwasów to podstawa nazewnictwa i pisania reszt kwasowych. Chwyt: policz atomy tlenu we wzorze — jest O w reszcie ⇒ tlenowy, nie ma ⇒ beztlenowy. Nie sugeruj się mocą kwasu.

Zapamiętaj: tlen w reszcie kwasowej ⇒ kwas tlenowy (H₂SO₄, HNO₃); brak tlenu ⇒ kwas beztlenowy (HCl, H₂S, HF). Moc to zupełnie inna cecha.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

›

Czym różnią się kwasy tlenowe od beztlenowych?

Tlenowe zawierają tlen w reszcie kwasowej, beztlenowe nie.

›

Podaj przykłady kwasów beztlenowych.

HCl, HBr, HF, H₂S.

›

Czy HCl jest mocny?

Tak — kwas solny to mocny kwas beztlenowy, w wodzie praktycznie całkowicie zdysocjowany.

Teoria (klasa): CHE.1.5.2 → Lekcja maturalna: CHE.M.3.1 →