Otrzymywanie soli — metody

Sól powstaje na wiele sposobów: kwas + zasada (zobojętnianie → sól + woda), metal + kwas (→ sól + H₂, gdy metal aktywny), tlenek metalu + kwas, sól + sól (reakcja strąceniowa → osad), tlenek kwasowy + zasadowy. Wybierz parę reagentów i sprawdź, czy i jaka sól powstanie.

Chemia · Związki nieorganiczne · Otrzymywanie soli (CHE.NIEORG)

Para reagentów

Która para NA PEWNO da sól?

reagenty

HCl + NaOH

sól

NaCl

uboczny

H₂O

zachodzi

TAK

Co się właśnie stało?

Dwa reagenty połączyły się w sól. To, czy reakcja zachodzi i co powstaje obok soli, zależy od typu reagentów — dlatego jest kilka metod otrzymywania soli.

Metody otrzymywania soli:

Kwas + zasada (zobojętnianie) — zawsze sól i woda:

\mathrm{HCl + NaOH \rightarrow NaCl + H_2O}

Metal + kwas — sól i wodór, gdy metal jest aktywny:

\mathrm{Zn + 2\,HCl \rightarrow ZnCl_2 + H_2\!\uparrow}

Tlenek metalu + kwas — sól i woda:

\mathrm{CuO + H_2SO_4 \rightarrow CuSO_4 + H_2O}

Sól + sól (strąceniowa) — nowa sól i osad:

\mathrm{AgNO_3 + NaCl \rightarrow AgCl\!\downarrow + NaNO_3}

Tlenek kwasowy + tlenek zasadowy — sama sól:

\mathrm{CaO + CO_2 \rightarrow CaCO_3}

Kiedy metal wyprze inny (szereg aktywności)?

Metal reaguje z kwasem (wypierając wodór) lub wypiera inny metal z jego soli tylko wtedy, gdy stoi wyżej w szeregu aktywności — jest aktywniejszy. Dlatego Zn wypiera H₂ z HCl, a Cu (poniżej wodoru) już nie.

Co to jest zobojętnianie?

To reakcja kwasu z zasadą: jony $\mathrm{H^+}$ i $\mathrm{OH^-}$ łączą się w wodę, a pozostałe jony tworzą sól. W reakcji strąceniowej z kolei dwie sole wymieniają jony i powstaje osad — trudno rozpuszczalna sól. W każdym przypadku bilans jonów jest zachowany.

Po co Ci to na maturze:

Zadania „napisz równanie otrzymywania soli" rozwiązujesz, rozpoznając typ reagentów i dobierając metodę. Chwyt: sprawdź szereg aktywności (metal + kwas) i tabelę rozpuszczalności (sól + sól), by ocenić, czy reakcja zachodzi.

Zapamiętaj: sól powstaje na wiele sposobów (kwas+zasada, metal+kwas, tlenek+kwas, sól+sól, tlenek+tlenek), ale kwas + zasada daje ją zawsze — reszta zależy od aktywności metalu lub powstania osadu.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

›

Ile jest metod otrzymywania soli?

Wiele — m.in. zobojętnianie (kwas+zasada), reakcja metalu z kwasem, tlenku z kwasem, soli z solą (strąceniowa) czy dwóch tlenków.

›

Kiedy metal wyprze inny z soli?

Gdy jest aktywniejszy (wyżej w szeregu aktywności) — wypiera metal mniej aktywny z roztworu jego soli.

›

Co to zobojętnianie?

Reakcja kwasu z zasadą dająca sól i wodę (H⁺ + OH⁻ → H₂O). Zawsze prowadzi do powstania soli.

Teoria (klasa): CHE.1.5.5 → Lekcja maturalna: CHE.M.3.1 →