Otrzymywanie soli — metody

Sól powstaje na wiele sposobów: kwas + zasada (zobojętnianie → sól + woda), metal + kwas (→ sól + H₂, gdy metal aktywny), tlenek metalu + kwas, sól + sól (reakcja strąceniowa → osad), tlenek kwasowy + zasadowy. Wybierz parę reagentów i sprawdź, czy i jaka sól powstanie.

Otrzymywanie soli — metody
Chemia · Związki nieorganiczne · Otrzymywanie soli (CHE.NIEORG)
Para reagentów
Która para NA PEWNO da sól?
reagenty
HCl + NaOH
sól
NaCl
uboczny
H₂O
zachodzi
TAK
🎯 Wyzwanie: produkt uboczny
seria: 0

Dam Ci parę reagentów — sól powstaje zawsze, a Ty zgadnij, co pojawia się obok niej.

Co się właśnie stało?

Dwa reagenty połączyły się w sól. To, czy reakcja zachodzi i co powstaje obok soli, zależy od typu reagentów — dlatego jest kilka metod otrzymywania soli.

Metody otrzymywania soli:

Kwas + zasada (zobojętnianie) — zawsze sól i woda:

HCl+NaOH→NaCl+H2O\mathrm{HCl + NaOH \rightarrow NaCl + H_2O}

Metal + kwas — sól i wodór, gdy metal jest aktywny:

Zn+2 HCl→ZnCl2+H2 ⁣↑\mathrm{Zn + 2\,HCl \rightarrow ZnCl_2 + H_2\!\uparrow}

Tlenek metalu + kwas — sól i woda:

CuO+H2SO4→CuSO4+H2O\mathrm{CuO + H_2SO_4 \rightarrow CuSO_4 + H_2O}

Sól + sól (strąceniowa) — nowa sól i osad:

AgNO3+NaCl→AgCl ⁣↓+NaNO3\mathrm{AgNO_3 + NaCl \rightarrow AgCl\!\downarrow + NaNO_3}

Tlenek kwasowy + tlenek zasadowy — sama sól:

CaO+CO2→CaCO3\mathrm{CaO + CO_2 \rightarrow CaCO_3}

Kiedy metal wyprze inny (szereg aktywności)?

Metal reaguje z kwasem (wypierając wodór) lub wypiera inny metal z jego soli tylko wtedy, gdy stoi wyżej w szeregu aktywności — jest aktywniejszy. Dlatego Zn wypiera H₂ z HCl, a Cu (poniżej wodoru) już nie.

Co to jest zobojętnianie?

To reakcja kwasu z zasadą: jony H+\mathrm{H^+} i OH−\mathrm{OH^-} łączą się w wodę, a pozostałe jony tworzą sól. W reakcji strąceniowej z kolei dwie sole wymieniają jony i powstaje osad — trudno rozpuszczalna sól. W każdym przypadku bilans jonów jest zachowany.

Po co Ci to na maturze:

Zadania „napisz równanie otrzymywania soli" rozwiązujesz, rozpoznając typ reagentów i dobierając metodę. Chwyt: sprawdź szereg aktywności (metal + kwas) i tabelę rozpuszczalności (sól + sól), by ocenić, czy reakcja zachodzi.

Zapamiętaj: sól powstaje na wiele sposobów (kwas+zasada, metal+kwas, tlenek+kwas, sól+sól, tlenek+tlenek), ale kwas + zasada daje ją zawsze — reszta zależy od aktywności metalu lub powstania osadu.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Wiele dróg do soli

Sól można otrzymać na wiele sposobów:

  • kwas + zasada (zobojętnianie) → sól + woda: HCl+NaOH→NaCl+H2O\mathrm{HCl + NaOH \to NaCl + H_2O}
  • metal + kwas (metal aktywny) → sól + H2\mathrm{H_2}: Zn+2HCl→ZnCl2+H2↑\mathrm{Zn + 2HCl \to ZnCl_2 + H_2\uparrow}
  • tlenek metalu + kwas → sól + woda
  • sól + sól (strąceniowa) → osad: AgNO3+NaCl→AgCl↓+NaNO3\mathrm{AgNO_3 + NaCl \to AgCl\downarrow + NaNO_3}
  • tlenek kwasowy + zasadowy → sól

Zobojętnianie

Istotą zobojętniania jest reakcja jonów: H++OH−→H2O\mathrm{H^+ + OH^- \to H_2O} Kwas z zasadą zawsze dają sól.

Metal i szereg aktywności

Metal wyprze inny z roztworu jego soli tylko wtedy, gdy jest aktywniejszy (wyżej w szeregu aktywności).

To zagadnienie opieramy na zestawie równań reakcji — jest jakościowe.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Ile jest metod otrzymywania soli?

Wiele — m.in. zobojętnianie (kwas+zasada), reakcja metalu z kwasem, tlenku z kwasem, soli z solą (strąceniowa) czy dwóch tlenków.

›

Kiedy metal wyprze inny z soli?

Gdy jest aktywniejszy (wyżej w szeregu aktywności) — wypiera metal mniej aktywny z roztworu jego soli.

›

Co to zobojętnianie?

Reakcja kwasu z zasadą dająca sól i wodę (H⁺ + OH⁻ → H₂O). Zawsze prowadzi do powstania soli.