NexTutor
Wirtualne laboratorium/Fizyka/Fizyka współczesna — poza programem

Fizyka współczesna — poza programem

Eksperymenty do samodzielnego uruchomienia.

Dwie szczeliny dla pojedynczych elektronów

Rozszerzenie tematu interferencji: pojedyncze elektrony budują obraz interferencyjny, a pomiar go niszczy.

GPS a teoria względności

Rozszerzenie tematu dylatacji czasu: bez poprawek relatywistycznych GPS myliłby się o kilkanaście kilometrów na dobę.

Nobel 1913 — Kamerlingh Onnes
Nadprzewodnictwo i efekt Meissnera

Rozszerzenie tematu oporu i temperatury: poniżej temperatury krytycznej opór spada do zera, a magnes lewituje.

Podwójne wahadło — chaos deterministyczny

Rozszerzenie tematu wahadła: minimalna zmiana startu daje po chwili zupełnie inny tor, choć energia jest zachowana.

Nobel 2017 — Weiss, Barish, Thorne
Fale grawitacyjne — zlewające się czarne dziury (LIGO)

Rozszerzenie tematu fal i grawitacji: przed zlaniem czarnych dziur częstotliwość fali gwałtownie rośnie („ćwierk").

Nobel 2022 — Aspect, Clauser, Zeilinger
Splątanie kwantowe i nierówności Bella

Korelacje splątanych cząstek łamią granicę klasyczną — świat jest kwantowy (Nobel 2022).

Nobel 2013 — Englert, Higgs
Bozon Higgsa — skąd cząstki mają masę

Karta opisowa: pole Higgsa nadaje cząstkom masę — im silniejsze sprzężenie, tym większa masa (Nobel 2013).

Nobel 2024 — Hopfield, Hinton
Sieci neuronowe — fizyka za sztuczną inteligencją

Karta opisowa: fizyka modeli spinowych zainspirowała sztuczne sieci neuronowe — podstawę uczenia maszynowego (Nobel fizyka 2024).

Nobel 2012 — Haroche, Wineland
„Kot Schrödingera" — superpozycja kwantowa

Superpozycja kwantowa trwa do momentu pomiaru — obserwacja wymusza kolaps do jednego stanu (Nobel fizyka 2012).