NexTutor
Wirtualne laboratorium/Fizyka/Teoria względności/Równoważność masy i energii

Równoważność masy i energii

Masa i energia są równoważne: ciało w spoczynku ma energię spoczynkową E₀=mc², a poruszające się — energię całkowitą E=γmc². Gdy prędkość zbliża się do c, γ (a więc energia) rośnie do nieskończoności — dlatego żadne ciało z masą nie może osiągnąć prędkości światła. Zmień prędkość.

Fizyka · Teoria względności · Równoważność masy i energii (FIZ.STW)
Prędkość vv (jako ułamek cc)50.0 % c
Gdy prędkość vv zbliża się do cc, energia potrzebna do dalszego przyspieszania…
prędkość v/c
0.500·c
czynnik γ
1.155
energia E
1.15·mc²
E₀ spoczynkowa
mc²

Co się właśnie stało?

Im bliżej prędkości światła, tym większy czynnik Lorentza γ\gamma, a wraz z nim energia całkowita. Przy vcv \to c energia rośnie bez ograniczeń — krzywa dobija do pionowej asymptoty.

Równoważność masy i energii:

E=γmc2,  E0=mc2,  γ=11v2/c2E = \gamma mc^2, \; E_0 = mc^2, \; \gamma = \frac{1}{\sqrt{1 - v^2/c^2}}

EE to energia całkowita, E0E_0 to energia spoczynkowa, a γ\gamma zależy tylko od prędkości. Stąd E/E0=γE / E_0 = \gamma.

Co znaczy E = mc²?

Masa to skondensowana energia: nawet nieruchome ciało ma energię spoczynkową E0=mc2E_0 = mc^2. To ona uwalnia się w reakcjach jądrowych i w Słońcu — maleńki ubytek masy daje ogromną energię, bo c2c^2 to olbrzymia liczba.

Dlaczego nie można przekroczyć c?

Rozpędzanie masy do cc wymagałoby γ\gamma \to \infty, czyli nieskończonej energii. Żadne skończone źródło jej nie dostarczy — prędkość światła to bariera dla ciał o masie.

Co jest niezmiennikiem?

Energia spoczynkowa E0=mc2E_0 = mc^2 nie zależy od układu odniesienia — dla każdego obserwatora jest taka sama. Rośnie EE (zależne od prędkości), ale E0E_0 pozostaje stała.

Po co Ci to na maturze:

E=γmc2E = \gamma mc^2 i E0=mc2E_0 = mc^2 to rdzeń zadań ze szczególnej teorii względności. Chwyt: policz γ\gamma z prędkości, potem energię — i pamiętaj, że cc jest nieosiągalne dla ciał o masie.

Zapamiętaj: masa to zamrożona energia (E₀ = mc²), a rozpędzanie do prędkości światła zżera nieskończoną energię, bo E = γmc² i γ → ∞.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

Co znaczy E=mc²?

Że masa jest formą energii — nawet spoczywające ciało ma energię E₀=mc². Ubytek masy w reakcjach jądrowych zamienia się w energię.

Czemu nie można przekroczyć c?

Bo energia potrzebna do przyspieszania ciała rośnie do nieskończoności, gdy v→c (E=γmc², γ→∞). Nieskończonej energii nie da się dostarczyć.

Co to energia spoczynkowa?

Energia E₀=mc² związana z samą masą ciała, niezależna od układu odniesienia i ruchu.