Strefy czasowe i czas słoneczny — 15° to jedna godzina
Co zrobimy: Wybierzemy dwa miejsca na różnych długościach geograficznych i obliczymy różnicę ich czasu słonecznego, obserwując obracającą się Ziemię.
Co widzisz na ekranie: Globus z siatką południków i granicą dnia/nocy oraz dwa punkty na wybranych długościach z lokalnymi zegarami słonecznymi. W miarę obrotu widać, gdzie Słońce wschodzi wcześniej. Odczyty: długości obu miejsc, różnica długości i różnica czasu.
Dam Ci docelową różnicę czasu słonecznego — rozstaw długości A i B tak, by ją uzyskać. Δt = Δλ / 15°.
Co się właśnie stało?
Dwa miejsca różniące się o 30° długości mają czas słoneczny przesunięty o 2 godziny. To skutek obrotu Ziemi.
Skąd bierze się różnica czasu?
Ziemia obraca się o pełne 360° w ciągu 24 godzin. Dzieląc: na jedną godzinę przypada 15° długości geograficznej, a na 1° — 4 minuty:
Wschód czy zachód?
Ponieważ Ziemia obraca się z zachodu na wschód, Słońce najpierw wschodzi na WSCHODZIE — tamtejsze zegary słoneczne „wyprzedzają" te leżące bardziej na zachód.
Czas słoneczny a strefowy:
czas słoneczny zmienia się płynnie z każdym południkiem, co byłoby niepraktyczne, więc świat podzielono na strefy czasowe (co ~15°), w których obowiązuje jeden wspólny czas.
Po co Ci to na maturze:
obliczanie różnicy czasu słonecznego z różnicy długości (15° = 1 h, 1° = 4 min) i odróżnianie czasu słonecznego od strefowego to klasyka zadań.
Zapamiętaj: 15° długości geograficznej to 1 godzina różnicy czasu (1° = 4 minuty). Na wschodzie Słońce wschodzi wcześniej.
Teoria i wzory
Czas słoneczny a długość geograficzna
Ziemia obraca się o pełne 360° w ciągu 24 godzin, czyli: Dlatego 15° długości geograficznej odpowiada różnicy 1 godziny, a 1° — różnicy 4 minut.
Różnica czasu dwóch miejsc
Miejsca położone dalej na wschód mają czas wcześniejszy (Słońce wschodzi tam najpierw), bo Ziemia obraca się z zachodu na wschód.
Czas słoneczny a strefowy
Czas słoneczny zmienia się płynnie z każdym południkiem. Czas strefowy to jeden umowny czas przyjęty dla całej strefy o szerokości ok. 15°.
Oznaczenia: — różnica czasu, — różnica długości geograficznej obu miejsc.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Ile wynosi różnica czasu na 15° długości geograficznej?
Dokładnie jedną godzinę (a na 1° — 4 minuty).
›Dlaczego na wschodzie Słońce wschodzi wcześniej?
Bo Ziemia obraca się z zachodu na wschód, więc miejsca położone dalej na wschód są oświetlane jako pierwsze.
›Czym różni się czas słoneczny od strefowego?
Słoneczny zmienia się płynnie z każdym południkiem; strefowy to jeden wspólny czas przyjęty dla całej strefy (~15° długości).