Strefy czasowe i czas słoneczny — 15° to jedna godzina
Co zrobimy: Wybierzemy dwa miejsca na różnych długościach geograficznych i obliczymy różnicę ich czasu słonecznego, obserwując obracającą się Ziemię.
Co widzisz na ekranie: Globus z siatką południków i granicą dnia/nocy oraz dwa punkty na wybranych długościach z lokalnymi zegarami słonecznymi. W miarę obrotu widać, gdzie Słońce wschodzi wcześniej. Odczyty: długości obu miejsc, różnica długości i różnica czasu.
Co się właśnie stało?
Dwa miejsca różniące się o 30° długości mają czas słoneczny przesunięty o 2 godziny. To skutek obrotu Ziemi.
Skąd bierze się różnica czasu?
Ziemia obraca się o pełne 360° w ciągu 24 godzin. Dzieląc: na jedną godzinę przypada 15° długości geograficznej, a na 1° — 4 minuty:
Wschód czy zachód?
Ponieważ Ziemia obraca się z zachodu na wschód, Słońce najpierw wschodzi na WSCHODZIE — tamtejsze zegary słoneczne „wyprzedzają" te leżące bardziej na zachód.
Czas słoneczny a strefowy:
czas słoneczny zmienia się płynnie z każdym południkiem, co byłoby niepraktyczne, więc świat podzielono na strefy czasowe (co ~15°), w których obowiązuje jeden wspólny czas.
Po co Ci to na maturze:
obliczanie różnicy czasu słonecznego z różnicy długości (15° = 1 h, 1° = 4 min) i odróżnianie czasu słonecznego od strefowego to klasyka zadań.
Zapamiętaj: 15° długości geograficznej to 1 godzina różnicy czasu (1° = 4 minuty). Na wschodzie Słońce wschodzi wcześniej.
Najczęstsze pytania
›Ile wynosi różnica czasu na 15° długości geograficznej?
Dokładnie jedną godzinę (a na 1° — 4 minuty).
›Dlaczego na wschodzie Słońce wschodzi wcześniej?
Bo Ziemia obraca się z zachodu na wschód, więc miejsca położone dalej na wschód są oświetlane jako pierwsze.
›Czym różni się czas słoneczny od strefowego?
Słoneczny zmienia się płynnie z każdym południkiem; strefowy to jeden wspólny czas przyjęty dla całej strefy (~15° długości).