W tym eksperymencie mierzysz odcinek na mapie i przeliczasz go na rzeczywistą odległość w terenie. Zmieniasz skalę (1:25 000, 1:100 000, 1:500 000) i obserwujesz, jak ta sama długość na mapie odpowiada coraz większym dystansom w rzeczywistości.
Co się właśnie stało?
5 cm na mapie w skali 1:100 000 to aż 5 km w terenie. Mapa pomniejsza rzeczywistość sto tysięcy razy.
Czym jest skala mapy?
To informacja, ile razy odległości na mapie zostały pomniejszone względem terenu. Skala 1:100 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 100 000 cm (czyli 1 km) w rzeczywistości.
Jak obliczyć odległość w terenie?
Mierzysz odległość na mapie, mnożysz przez mianownik skali, a wynik przeliczasz na wygodne jednostki (1 km = 100 000 cm = 1000 m).
Skala większa i mniejsza:
skala 1:10 000 jest WIĘKSZA (mniejszy mianownik) — pokazuje mały obszar bardzo szczegółowo; 1:1 000 000 jest MNIEJSZA — obejmuje duży obszar, ale mniej szczegółowo.
Rodzaje skali:
liczbowa (1:100 000), mianowana (1 cm — 1 km) i liniowa (podziałka) — wszystkie mówią to samo.
Po co Ci to na maturze:
obliczenia ze skali (odległość, powierzchnia) to absolutny pewnik zadań z mapą. Chwyt: zamień wszystko na te same jednostki i pomnóż przez mianownik.
Zapamiętaj: mianownik skali; im większy mianownik, tym mniejsza (ogólniejsza) skala mapy.
Mierzysz odległość na mapie i mnożysz ją przez mianownik skali. Skala 1:100 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 100 000 cm (czyli 1 km) w terenie, więc 5 cm to 5 km.
Większa jest 1:10 000 — ma mniejszy mianownik, pokazuje mały obszar bardzo szczegółowo. 1:1 000 000 jest mniejsza: obejmuje duży obszar, ale mniej dokładnie.
Liczbowa (1:100 000), mianowana (1 cm — 1 km) i liniowa (podziałka). Wszystkie mówią to samo — ile razy mapa pomniejsza rzeczywistość.