NexTutor
Wirtualne laboratorium/Geografia/Kartografia/Skala mapy — ile to w terenie?

Skala mapy — ile to w terenie?

W tym eksperymencie mierzysz odcinek na mapie i przeliczasz go na rzeczywistą odległość w terenie. Zmieniasz skalę (1:25 000, 1:100 000, 1:500 000) i obserwujesz, jak ta sama długość na mapie odpowiada coraz większym dystansom w rzeczywistości.

Geografia · Kartografia · Skala mapy (GEO.1.1.3)
Odległość na mapie (cm)d_mapa = 5 cm
0,5 cm5 cm12 cm
Na mapie w skali 1:100 000 odcinek ma 5 cm. Ile to w terenie?
skala
1:100 000
na mapie
5 cm
w terenie
5 km
rodzaj skali
średnia

Co się właśnie stało?

5 cm na mapie w skali 1:100 000 to aż 5 km w terenie. Mapa pomniejsza rzeczywistość sto tysięcy razy.

Czym jest skala mapy?

To informacja, ile razy odległości na mapie zostały pomniejszone względem terenu. Skala 1:100 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 100 000 cm (czyli 1 km) w rzeczywistości.

Jak obliczyć odległość w terenie?

dteren=dmapa×Md_{teren} = d_{mapa} \times M

Mierzysz odległość na mapie, mnożysz przez mianownik skali, a wynik przeliczasz na wygodne jednostki (1 km = 100 000 cm = 1000 m).

Skala większa i mniejsza:

skala 1:10 000 jest WIĘKSZA (mniejszy mianownik) — pokazuje mały obszar bardzo szczegółowo; 1:1 000 000 jest MNIEJSZA — obejmuje duży obszar, ale mniej szczegółowo.

Rodzaje skali:

liczbowa (1:100 000), mianowana (1 cm — 1 km) i liniowa (podziałka) — wszystkie mówią to samo.

Po co Ci to na maturze:

obliczenia ze skali (odległość, powierzchnia) to absolutny pewnik zadań z mapą. Chwyt: zamień wszystko na te same jednostki i pomnóż przez mianownik.

Zapamiętaj: dteren=dmapa×d_{teren} = d_{mapa} \times mianownik skali; im większy mianownik, tym mniejsza (ogólniejsza) skala mapy.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

Jak obliczyć odległość w terenie ze skali mapy?

Mierzysz odległość na mapie i mnożysz ją przez mianownik skali. Skala 1:100 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 100 000 cm (czyli 1 km) w terenie, więc 5 cm to 5 km.

Która skala jest większa: 1:10 000 czy 1:1 000 000?

Większa jest 1:10 000 — ma mniejszy mianownik, pokazuje mały obszar bardzo szczegółowo. 1:1 000 000 jest mniejsza: obejmuje duży obszar, ale mniej dokładnie.

Jakie są rodzaje skali?

Liczbowa (1:100 000), mianowana (1 cm — 1 km) i liniowa (podziałka). Wszystkie mówią to samo — ile razy mapa pomniejsza rzeczywistość.