Wirtualne laboratorium/Geografia/Kartografia/Skala mapy — ile to w terenie?

Skala mapy — ile to w terenie?

W tym eksperymencie mierzysz odcinek na mapie i przeliczasz go na rzeczywistą odległość w terenie. Zmieniasz skalę (1:25 000, 1:100 000, 1:500 000) i obserwujesz, jak ta sama długość na mapie odpowiada coraz większym dystansom w rzeczywistości.

Skala mapy — ile to w terenie?
Geografia · Kartografia · Skala mapy (GEO.1.1.3)
Odległość na mapie (cm)d_mapa = 5 cm
0,5 cm5 cm12 cm
Na mapie w skali 1:100 000 odcinek ma 5 cm. Ile to w terenie?
skala
1:100 000
na mapie
5 cm
w terenie
5 km
rodzaj skali
średnia
🎯 Wyzwanie: trafuj odległość w terenie
seria: 0

Dam Ci docelową odległość w terenie — dobierz skalę i odległość na mapie tak, by ją uzyskać. d_teren = d_mapa × mianownik.

Co się właśnie stało?

5 cm na mapie w skali 1:100 000 to aż 5 km w terenie. Mapa pomniejsza rzeczywistość sto tysięcy razy.

Czym jest skala mapy?

To informacja, ile razy odległości na mapie zostały pomniejszone względem terenu. Skala 1:100 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 100 000 cm (czyli 1 km) w rzeczywistości.

Jak obliczyć odległość w terenie?

dteren=dmapa×Md_{teren} = d_{mapa} \times M

Mierzysz odległość na mapie, mnożysz przez mianownik skali, a wynik przeliczasz na wygodne jednostki (1 km = 100 000 cm = 1000 m).

Skala większa i mniejsza:

skala 1:10 000 jest WIĘKSZA (mniejszy mianownik) — pokazuje mały obszar bardzo szczegółowo; 1:1 000 000 jest MNIEJSZA — obejmuje duży obszar, ale mniej szczegółowo.

Rodzaje skali:

liczbowa (1:100 000), mianowana (1 cm — 1 km) i liniowa (podziałka) — wszystkie mówią to samo.

Po co Ci to na maturze:

obliczenia ze skali (odległość, powierzchnia) to absolutny pewnik zadań z mapą. Chwyt: zamień wszystko na te same jednostki i pomnóż przez mianownik.

Zapamiętaj: dteren=dmapa×d_{teren} = d_{mapa} \times mianownik skali; im większy mianownik, tym mniejsza (ogólniejsza) skala mapy.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Co mówi skala

Skala mapy mówi, ile razy mapa pomniejsza rzeczywistość. Skala 1:100 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 100 000 cm (czyli 1 km) w terenie.

Przeliczanie odległości

Odległość w terenie liczymy, mnożąc długość odcinka na mapie przez mianownik skali: dt=dm⋅Md_{t} = d_{m}\cdot M Przykład: 5 cm na mapie 1:100 000 to 5⋅100 000=500 0005 \cdot 100\,000 = 500\,000 cm = 5 km.

Skala większa i mniejsza

Im mniejszy mianownik, tym skala większa i mapa dokładniejsza (mały obszar, dużo szczegółów). 1:10 000 jest większa niż 1:1 000 000. Rodzaje zapisu: liczbowa (1:100 000), mianowana (1 cm — 1 km) i liniowa (podziałka).

Oznaczenia: dtd_t — odległość w terenie, dmd_m — długość na mapie, MM — mianownik skali.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Jak obliczyć odległość w terenie ze skali mapy?

Mierzysz odległość na mapie i mnożysz ją przez mianownik skali. Skala 1:100 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 100 000 cm (czyli 1 km) w terenie, więc 5 cm to 5 km.

›

Która skala jest większa: 1:10 000 czy 1:1 000 000?

Większa jest 1:10 000 — ma mniejszy mianownik, pokazuje mały obszar bardzo szczegółowo. 1:1 000 000 jest mniejsza: obejmuje duży obszar, ale mniej dokładnie.

›

Jakie są rodzaje skali?

Liczbowa (1:100 000), mianowana (1 cm — 1 km) i liniowa (podziałka). Wszystkie mówią to samo — ile razy mapa pomniejsza rzeczywistość.

Teoria (klasa): GEO.1.1.3 → Lekcja maturalna: GEO.M.1.1 → Wzór w tablicach →

Powiązane eksperymenty

Azymut i orientacja w terenie →Odwzorowania kartograficzne →Poziomice — odczyt wysokości i profil →Współrzędne geograficzne i rozciągłość →