Archimedes

Archimedes z Syrakuz (ok. 287–212 p.n.e.) był greckim matematykiem, fizykiem i wynalazcą — uważanym za jeden z najgenialniejszych umysłów starożytności. Żył i tworzył w Syrakuzach na Sycylii, wówczas jednym z najważniejszych miast greckiego świata.

W matematyce wyprzedził swoją epokę o stulecia. Obliczył pole powierzchni i objętość kuli, znalazł dokładne przybliżenie liczby π i rozwinął tzw. metodę wyczerpywania — sposób rozumowania, który był zapowiedzią rachunku całkowego, stworzonego dopiero dwa tysiące lat później.

Jako fizyk sformułował prawo wyporu, znane dziś jako prawo Archimedesa, oraz prawo dźwigni („dajcie mi punkt podparcia, a poruszę Ziemię”). Skonstruował śrubę do podnoszenia wody i machiny obronne, którymi Syrakuzy latami broniły się przed Rzymem. Z odkryciem wyporu wiąże się słynna legenda o okrzyku „Eureka!” w kąpieli, gdy badał czystość złota w koronie króla Hierona.

Zginął podczas zdobycia Syrakuz przez Rzymian — według tradycji zabity przez żołnierza, gdy pochłonięty rysowaniem figur miał powiedzieć „nie zamazuj moich kół”. Jego prace przez wieki inspirowały uczonych, a Galileusza i Newtona wprost uważa się za jego spadkobierców.