Euklides

Euklides z Aleksandrii (ok. 365–300 p.n.e.) to grecki matematyk zwany „ojcem geometrii”. Działał w Aleksandrii za panowania Ptolemeusza I, w największym ośrodku nauki ówczesnego świata. O jego życiu wiemy niewiele — przetrwało za to jego dzieło.

Napisał „Elementy” — najsłynniejszy podręcznik matematyki w dziejach. W trzynastu księgach uporządkował całą ówczesną wiedzę geometryczną, budując ją od podstaw: od definicji i kilku prostych założeń po setki twierdzeń z dowodami. Przez ponad dwa tysiące lat „Elementy” były podstawą nauczania matematyki w Europie.

Euklides ugruntował metodę aksjomatyczno-dedukcyjną: z niewielu przyjętych prawd (aksjomatów i postulatów) wyprowadza się ściśle wszystkie pozostałe. Ten sposób rozumowania stał się wzorem nie tylko dla matematyki, ale dla całej nauki. Jego piąty postulat, o prostych równoległych, po wiekach doprowadził do odkrycia geometrii nieeuklidesowych.

Z Euklidesem wiąże się anegdota o odpowiedzi udzielonej władcy, który szukał łatwiejszej drogi do wiedzy: „nie ma królewskiej drogi do geometrii”. Jego dzieło ukształtowało matematyczne myślenie wielu pokoleń — od Archimedesa po nowożytnych twórców geometrii.