NexTutor
Portret — Bolesław I Chrobry

Bolesław I

Chrobry
Panowanie: 992–1025

Zjazd gnieźnieński 1000; pierwszy koronowany król Polski (1025).

Zobacz w kalendarium: 1025 →

Biografia

Bolesław I Chrobry (panował 992–1025) to syn Mieszka I i jeden z najwybitniejszych władców w dziejach Polski. Po śmierci ojca przejął pełnię władzy, usuwając macochę Odę i przyrodnich braci, i od początku prowadził politykę o dużych ambicjach mocarstwowych.

W 997 roku wsparł misję biskupa Wojciecha do pogańskich Prus. Po jego męczeńskiej śmierci wykupił ciało męczennika i doprowadził do szybkiej kanonizacji, co ogromnie podniosło prestiż młodego państwa w chrześcijańskiej Europie.

Punktem kulminacyjnym stał się zjazd gnieźnieński w 1000 roku. Cesarz Otton III, pielgrzymując do grobu św. Wojciecha, uznał wysoką pozycję Bolesława i doprowadził do utworzenia niezależnej polskiej metropolii kościelnej w Gnieźnie (z biskupstwami w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu). Był to akt o fundamentalnym znaczeniu dla suwerenności Kościoła i państwa.

Bolesław prowadził długie wojny z Niemcami, zakończone korzystnym pokojem w Budziszynie (1018), oraz wielką wyprawę na Kijów w tym samym roku, gdzie osadził na tronie swojego zięcia. Z wyprawą tą wiąże się legenda o wyszczerbieniu miecza o Złotą Bramę Kijowa.

U schyłku życia, w 1025 roku, Bolesław koronował się na pierwszego króla Polski, przypieczętowując niezależność i rangę państwa. Jego panowanie stało się symbolem potęgi wczesnopiastowskiej Polski i wzorem dla późniejszych władców dążących do korony.

Korzenie i rodowód

Mieszko IPiastowie · Polska
DobrawaPrzemyślidzi · Czechy
Bolesław I ChrobryPiastowie · 992–1025
Mieszko IIz Emnildy; król Polski
Regelindażona margrabiego miśnieńskiego
córkażona Świętopełka ruskiego
Kolejne żony (3)
  1. 1córka Rygdagamargrabiowie miśnieńscy · Rzesza
  2. 2Emnildacórka ks. Dobromira · Słowiańszczyzna
  3. 3Oda miśnieńskaEkkehardyni · Rzesza

Europejskie koneksje: Chrobry wplata Piastów w całą Europę Środkową — żony i dzieci łączą go z Rzeszą, Rusią (wyprawa na Kijów 1018) i marchiami niemieckimi. Syna Mieszka II ożenił z Rychezą, siostrzenicą cesarza Ottona III.

Zasięg państwa za panowania

Obszar: Największy zasięg wczesnej Polski — Wielkopolska, Małopolska (Kraków), Śląsk, Pomorze, Grody Czerwieńskie oraz przejściowo Milsko, Łużyce i Morawy.

Morze Bałtyckie12
mapa poglądowa
Legenda
  • Stolica
  • Miasto
  • Bitwa
  • Nabytek

Chrobry rozszerzył państwo na wschód (Kijów) i zachód (Łużyce), tocząc wojny z cesarstwem.

  1. 1Gniezno · stolicazjazd gnieźnieński 1000
  2. 2Kraków · miasto
  3. Kijów · bitwawyprawa 1018
  4. Budziszyn · miastopokój 1018
  5. Milsko i Łużyce · nabytek

Zmiany granic: Przejściowe zdobycze na zachodzie i wschodzie; nie wszystkie utrzymane po jego śmierci.

Najważniejsze wydarzenia

  1. 1000zjazd gnieźnieński
  2. 1002–1018wojny z Niemcami
  3. 1018pokój w Budziszynie i wyprawa na Kijów
  4. 1025koronacja na pierwszego króla Polski
To musisz wiedzieć
  • Pierwszy koronowany król Polski (1025).
  • Zjazd gnieźnieński 1000 — niezależna metropolia w Gnieźnie.
  • Wojny z Niemcami (pokój w Budziszynie 1018) i wyprawa na Kijów.
Pełne kalendarium Polski →

Co działo się wtedy

🇵🇱 W Polsce
  • Zjazd gnieźnieński (1000).
  • Wojny z Niemcami i pokój w Budziszynie (1018).
  • Koronacja na pierwszego króla (1025).
🌍 Na świecie
  • Cesarz Otton III i idea uniwersalnego cesarstwa chrześcijańskiego.
  • Koronacja Stefana I na króla Węgier (1000).
  • Cesarz Bizancjum Bazyli II u szczytu potęgi.
  • Najazdy wikingów na Anglię.
Zobacz pełne kalendarium

Cytaty / słynne słowa

Wyszczerbił miecz o Złotą Bramę Kijowa"
tradycja związana z wyprawą kijowską (1018)Z tą legendą łączono później nazwę miecza koronacyjnego — Szczerbiec (choć zachowany Szczerbiec powstał wieki później).

Ciekawostki

Czy wiesz, że…Z wyprawą na Kijów (1018) wiąże się legenda o wyszczerbieniu miecza o Złotą Bramę — stąd nazwa Szczerbiec (choć koronacyjny Szczerbiec powstał później).
Czy wiesz, że…Był tak potężny, że cesarz Otton III miał go podczas zjazdu gnieźnieńskiego nazwać „bratem".

Upamiętnienie — ślady dzisiaj

pochówekKatedra w Poznaniu (sarkofag w Złotej Kaplicy) i pamięć w katedrze gnieźnieńskiej.
kulturaDrzwi Gnieźnieńskie przedstawiające żywot i śmierć św. Wojciecha, ściśle wiązane z jego epoką.
pomnikiLiczne pomniki (m.in. Mieszka i Chrobrego).
patronatySzkoły i ulice imienia Bolesława Chrobrego.

Pytania i odpowiedzi

Kim był Bolesław Chrobry?

Synem Mieszka I i pierwszym koronowanym królem Polski (1025), jednym z najpotężniejszych Piastów.

Co wydarzyło się na zjeździe gnieźnieńskim?

W 1000 r. cesarz Otton III uznał pozycję Bolesława i utworzono niezależną metropolię kościelną w Gnieźnie.

Kiedy Bolesław Chrobry został królem?

W 1025 roku, tuż przed śmiercią, jako pierwszy koronowany władca Polski.

Z czego słynęła wyprawa na Kijów?

Z 1018 r.; według legendy Bolesław wyszczerbił wtedy miecz o Złotą Bramę (Szczerbiec).

Sprawdź się

1.W którym roku Bolesław Chrobry został królem?
2.Co ustanowiono na zjeździe gnieźnieńskim w 1000 r.?

Zobacz też

Portret wyobrażony w konwencji pocztu Matejki — brak zachowanych wizerunków z epoki.