Mieszko I

Mieszko I (panował ok. 960–992) to pierwszy historyczny władca Polski i twórca zrębów państwa piastowskiego. Objął rządy nad plemieniem Polan z głównymi grodami w Gnieźnie i Poznaniu, a drogą podbojów oraz sojuszy zjednoczył sąsiednie ziemie — Wielkopolskę, Kujawy, Mazowsze, a z czasem Pomorze i Śląsk. Zbudował sprawną drużynę wojskową, na której opierała się jego władza.

Najważniejszą decyzją Mieszka był chrzest w 966 roku, przyjęty za pośrednictwem Czech, po ślubie z księżniczką Dobrawą. Wprowadził on Polskę w krąg cywilizacji łacińskiej, umocnił władzę książęcą i — co istotne — pozwolił uniezależnić chrystianizację od cesarstwa niemieckiego. Już w 968 roku powstało w Poznaniu misyjne biskupstwo podległe bezpośrednio papieżowi.

Mieszko prowadził aktywną i często trudną politykę wobec sąsiadów. Walczył o Pomorze i pogranicze zachodnie, m.in. w 972 roku pokonując margrabiego Hodona w bitwie pod Cedynią. Lawirował między cesarstwem a innymi władcami, zawierał sojusze małżeńskie i zbrojne, broniąc niezależności młodego państwa.

Pod koniec życia, około 991 roku, wystawił dokument znany jako Dagome iudex, w którym oddał swoje państwo pod opiekę Stolicy Apostolskiej i opisał jego granice — to jeden z najstarszych zapisów o terytorium Polski. Zabieg ten miał zabezpieczyć kraj i pozycję dynastii.

Mieszko I pozostawił synowi Bolesławowi Chrobremu silne, uznane w Europie państwo z własną organizacją kościelną. Na tym fundamencie zbudowano dalszą potęgę Piastów, dlatego Mieszka uważa się za ojca polskiej państwowości.