Cykl komórkowy — kiedy replikuje się DNA
Przechodź przez fazy cyklu. W fazie S interfazy DNA ulega replikacji (podwaja się), G1/G2 to wzrost, a M to podział komórki (mitoza).
Opiszę zdarzenie (i ustawię je na kole) — rozpoznaj fazę cyklu komórkowego.
Co się właśnie stało?
W fazie S ilość DNA podwoiła się z 2C do 4C — to replikacja. Wzrost (G1, G2) i podział (M) nie zmieniają liczby cząsteczek DNA na drodze powielania.
Cykl komórkowy:
— interfaza (G1, S, G2) to przygotowanie i wzrost, a faza M to mitoza, czyli podział jądra i komórki. Replikacja DNA zachodzi wyłącznie w fazie S.
Co to znaczy w praktyce?
Przed podziałem komórka musi mieć dwie kopie każdego chromosomu. Dlatego najpierw powiela DNA (S), potem sprawdza i rośnie (G2), a dopiero na końcu dzieli materiał między dwie komórki potomne (M):
Dlaczego to ważne dla organizmu?
Każda komórka potomna musi otrzymać kompletny, identyczny zestaw genów. Błąd w replikacji lub podziale prowadzi do mutacji i niekontrolowanych podziałów — podstawa rozumienia nowotworów.
Po co Ci to na maturze:
Klasyczne zadanie pokazuje wykres ilości DNA w czasie — musisz wskazać, gdzie jest faza S (wzrost z 2C do 4C) i faza M (spadek do 2C). Chwyt: replikacja = S, podział = M.
Zapamiętaj: DNA replikuje się w fazie S, a komórka dzieli się w fazie M — kolejność zawsze G1 → S → G2 → M.
Teoria i wzory
Fazy cyklu komórkowego
Cykl dzieli się na interfazę (G1, S, G2) i podział (M):
- G1 — wzrost komórki, synteza białek i organelli
- S (synteza) — replikacja DNA: ilość DNA podwaja się ()
- G2 — przygotowanie do podziału, kontrola poprawności
- M — mitoza i cytokineza: powstają dwie komórki potomne
Kluczowe zależności
- DNA replikuje się wyłącznie w fazie S, nie w trakcie mitozy
- w G1 komórka ma po jednej chromatydzie na chromosom; po S — po dwie
- komórki niedzielące się wchodzą w stan spoczynku G0
To box jakościowy — istotna jest kolejność faz i moment replikacji, nie wzór.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›W której fazie replikuje się DNA?
W fazie S (syntezy) interfazy.
›Co dzieje się w fazie M?
Podział jądra (mitoza) i komórki — powstają dwie komórki potomne.
›Co to interfaza?
Faza między podziałami (G1, S, G2) — komórka rośnie i kopiuje DNA.