Trawienie i wchłanianie

Co się właśnie stało?

Podświetliliśmy jelito cienkie i rozwinęliśmy kosmki. Słupki po prawej pokazują, że to właśnie tu wchłania się większość strawionych składników — reszta odcinków dokłada niewiele.

Dlaczego jelito cienkie?

O ilości wchłanianych substancji decyduje pole powierzchni błony śluzowej. Fałdy, kosmki i mikrokosmki (rąbek szczoteczkowy) wielokrotnie ją powiększają:

— to setki razy więcej niż gładka rura o tej samej długości. Duża powierzchnia + kontakt z enzymami = sprawne wchłanianie aminokwasów, cukrów prostych, kwasów tłuszczowych i glicerolu wprost do krwi i limfy.

A pozostałe odcinki?

Jama ustna i żołądek głównie trawią (rozkładają pokarm), wchłaniając bardzo mało. Jelito grube odzyskuje przede wszystkim wodę i sole mineralne, zagęszczając niestrawione resztki. W skrócie: $\text{wchłanianie składników} \propto S \cdot \text{gęstość kosmków}$.

Po co Ci to na maturze:

Klasyczne zadania: „gdzie wchłaniają się składniki i dlaczego" oraz „jak budowa jelita cienkiego wiąże się z jego funkcją". Chwyt: powiąż strukturę (kosmki, mikrokosmki) z powierzchnią, a powierzchnię z intensywnością wchłaniania.

Zapamiętaj: większość składników pokarmu wchłania się w jelicie cienkim dzięki ogromnej powierzchni kosmków i mikrokosmków; jelito grube wchłania głównie wodę.