Wirtualne laboratorium/Biologia/Układ pokarmowy/Bilans energetyczny organizmu

Bilans energetyczny organizmu

Ustaw podaż i wydatek energii. Bilans = podaż − wydatek; nadwyżka odkłada się jako tłuszcz, a niedobór prowadzi do spalania zapasów i chudnięcia.

Bilans energetyczny organizmu
Biologia · Układ pokarmowy · Bilans energetyczny (BIO.POKARM.PP.05)
Podaż energii Epodaz˙E_{\text{podaż}} (dieta)2500 kcal
Wydatek energetyczny EwydatekE_{\text{wydatek}} (aktywność)2500 kcal
Nadwyżka energii z diety (podaż większa niż wydatek) jest:
podaż
2500 kcal
wydatek
2500 kcal
bilans
+0 kcal
stan
równowaga
🎯 Wyzwanie: trafuj bilans
seria: 0

Dam Ci docelowy bilans — dobierz podaż i wydatek tak, by go uzyskać. bilans = podaż − wydatek.

Co się właśnie stało?

Podniosłem podaż energii z diety ponad wydatek. Powstała nadwyżka nie została wydalona — organizm zmagazynował ją w tkance tłuszczowej. To fundamentalna zasada: energii nie da się „wyrzucić", trafia do zapasów.

Bilans energetyczny:

bilans=Epodaz˙−Ewydatek\text{bilans} = E_{\text{podaż}} - E_{\text{wydatek}}

— różnica między energią przyjętą z pokarmem a zużytą przez organizm. Epodaz˙E_{\text{podaż}} — kalorie z diety, EwydatekE_{\text{wydatek}} — podstawowa przemiana materii plus aktywność.

Co to znaczy w praktyce?

Trzy przypadki decydują o masie ciała:

bilans>0⇒magazynbilans<0⇒spalanie\text{bilans} > 0 \Rightarrow \text{magazyn} \qquad \text{bilans} < 0 \Rightarrow \text{spalanie}

Dodatni bilans (nadwyżka) → tycie, głównie jako tłuszcz. Ujemny (niedobór) → chudnięcie, bo organizm spala zapasy. Zerowy → masa stabilna.

Dlaczego to działa właśnie tak?

Zgodnie z zasadą zachowania energii nic nie ginie. Energia z pokarmu, która nie została zużyta na pracę i ciepło, musi zostać zmagazynowana — jako glikogen, a gdy magazyny są pełne, jako tłuszcz. Dlatego sama nadwyżka, nie „rodzaj" jedzenia, tuczy.

Po co Ci to na maturze:

Zadania o żywieniu i metabolizmie sprowadzają się do porównania podaży z wydatkiem. Chwyt: policz bilans (podaż − wydatek) i od jego znaku odczytaj skutek — magazynowanie, spalanie albo równowaga.

Zapamiętaj: bilans = podaż − wydatek. Nadwyżka jest magazynowana (tłuszcz), niedobór wymusza spalanie zapasów — energia nigdy nie znika.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Bilans energetyczny

To różnica między energią przyjętą z pokarmem a wydatkowaną przez organizm: B=Epodaz˙−EwydatekB = E_{podaż} - E_{wydatek}

Trzy przypadki

  • B>0B > 0 (dodatni) → nadwyżka magazynowana jako tłuszcz → przyrost masy
  • B<0B < 0 (ujemny) → organizm spala zapasy → chudnięcie
  • B=0B = 0 (zrównoważony) → masa ciała stała

Zasada

Masa ciała zmienia się zgodnie z znakiem bilansu. Wydatek energii to podstawowa przemiana materii plus aktywność fizyczna.

Oznaczenia: BB — bilans energetyczny, Epodaz˙E_{podaż} — energia przyjęta z pokarmem, EwydatekE_{wydatek} — energia zużyta przez organizm.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Co dzieje się z nadwyżką energii?

Jest magazynowana, głównie jako tłuszcz.

›

Kiedy chudniemy?

Gdy wydatek energii przewyższa podaż (ujemny bilans).

›

Co to bilans energetyczny?

Różnica między energią przyjętą a wydatkowaną.

Teoria (klasa): BIO.3.2.2 → Lekcja maturalna: BIO.M.2.2 → Tablica maturalna: Witaminy: funkcja i skutki niedoboru →

Powiązane eksperymenty

Trawienie i wchłanianie →Funkcje wątroby →Hormony tarczycy a metabolizm →