Wirtualne laboratorium/Biologia/Układ rozrodczy/Hormony płciowe — oś przysadka–gonady

Hormony płciowe — oś przysadka–gonady

Wybierz hormon i poznaj jego rolę. Przysadka wydziela FSH (dojrzewanie gamet) i LH (u kobiet pik LH wywołuje owulację, u mężczyzn pobudza produkcję testosteronu); gonady wydzielają hormony płciowe.

Hormony płciowe — oś przysadka–gonady
Biologia · Układ rozrodczy · Hormony płciowe (BIO.ROZR.PP.02)
Płeć / gonada
Hormon na osi
Poziom hormonu we krwi45 %
Owulację (uwolnienie komórki jajowej) wywołuje gwałtowny pik którego hormonu?
hormon
FSH
źródło
przysadka
poziom
45 %
owulacja
—
🎯 Wyzwanie: dopasuj hormon
seria: 0

Dam Ci działanie — wskaż, który hormon za nie odpowiada.

O co tu chodzi?

Hormony płciowe działają wzdłuż osi przysadka mózgowa → gonady. Przysadka wysyła dwa sygnały (FSH i LH), a gonady (jajniki lub jądra) odpowiadają, produkując własne hormony i gamety.

Oś hormonalna:

przysadka→  FSH, LH  gonady→  estr./prog./testo.  tkanki\text{przysadka} \xrightarrow{\;\text{FSH, LH}\;} \text{gonady} \xrightarrow{\;\text{estr./prog./testo.}\;} \text{tkanki}

FSH\text{FSH} odpowiada za dojrzewanie gamet (pęcherzyka jajnikowego u kobiet, plemników u mężczyzn). LH\text{LH} u kobiet daje pik wywołujący owulację, a u mężczyzn stale pobudza jądra do produkcji testosteronu.

Kto co produkuje?

Jajniki wydzielają estrogeny (cechy żeńskie, odbudowa błony śluzowej) i progesteron (faza lutealna, utrzymanie ciąży). Jądra wydzielają testosteron (cechy męskie, spermatogeneza). To gonady, nie przysadka, są źródłem tych trzech.

jajniki→estrogeny, progesteronjądra→testosteron\text{jajniki} \to \text{estrogeny},\ \text{progesteron} \qquad \text{jądra} \to \text{testosteron}

Dlaczego pik LH, a nie FSH?

FSH przygotowuje pęcherzyk, ale samo go nie pęka. Dopiero nagły, wysoki skok LH\text{LH} (pik) uruchamia owulację — dlatego na osi to poziom LH musi przekroczyć próg, żeby komórka jajowa została uwolniona.

Po co Ci to na maturze:

Zadania o rozrodzie pytają „który hormon co robi". Chwyt: rozdziel sygnały przysadki (FSH = gamety, LH = owulacja/testosteron) od hormonów gonad (estrogeny/progesteron = jajniki, testosteron = jądra).

Zapamiętaj: FSH → dojrzewanie gamet, pik LH → owulacja, estrogeny/progesteron → jajniki, testosteron → jądra. Przysadka steruje, gonady wykonują.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Oś przysadka–gonady

Przysadka wydziela gonadotropiny (FSH i LH), które sterują pracą gonad (jajników, jąder).

Role hormonów

  • FSH — pobudza dojrzewanie gamet (pęcherzyka jajowego u kobiet, produkcję plemników u mężczyzn)
  • LH — u kobiet pik LH wyzwala owulację; u mężczyzn pobudza produkcję testosteronu
  • estrogeny (jajniki) i testosteron (jądra) — hormony płciowe sterujące cechami płciowymi

Zasada

Przysadka steruje gonadami (FSH, LH), a hormony gonad zwrotnie regulują przysadkę (ujemne sprzężenie zwrotne) — podobnie jak w innych osiach hormonalnych.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Co wywołuje owulację?

Gwałtowny wzrost (pik) LH.

›

Co robi FSH?

Pobudza dojrzewanie pęcherzyka jajowego / produkcję plemników.

›

Skąd pochodzą estrogeny i testosteron?

Estrogeny z jajników, testosteron z jąder.

Teoria (klasa): BIO.3.10.2 → Lekcja maturalna: BIO.M.6.2 →

Powiązane eksperymenty

Budowa układu rozrodczego →Cykl menstruacyjny — regulacja hormonalna →Ujemne sprzężenie zwrotne (oś hormonalna) →Gametogeneza — powstawanie gamet →Gruczoły dokrewne i ich hormony →Zapłodnienie i wczesny rozwój →