Gruczoły dokrewne i ich hormony

Co się właśnie stało?

Gruczoły dokrewne (wydzielania wewnętrznego) nie mają przewodów wyprowadzających — wydzielają hormony wprost do krwi, która roznosi je po całym ciele do narządów docelowych.

Schemat działania hormonu:

Dlatego jeden hormon może działać na wiele narządów naraz — wystarczy, że mają odpowiednie receptory.

Kto co wydziela?

Trzustka → insulina i glukagon (regulacja glukozy), tarczyca → tyroksyna (metabolizm), nadnercza → adrenalina (stres), przysadka → hormony tropowe, które sterują pozostałymi gruczołami.

Dlaczego przysadka jest „dyrygentem"?

Przysadka mózgowa wydziela hormony tropowe, które pobudzają inne gruczoły (np. tarczycę) do pracy — steruje całym układem hormonalnym. Sama podlega podwzgórzu.

Po co Ci to na maturze:

Zadania o układzie hormonalnym najczęściej sprawdzają mapę gruczoł → hormon → funkcja. Chwyt: zapamiętaj cztery pary z panelu i skojarz każdy hormon z jego skutkiem (glukoza, metabolizm, stres, sterowanie).

Zapamiętaj: gruczoły dokrewne wydzielają hormony wprost do krwi — insulinę i glukagon wydziela trzustka, tyroksynę tarczyca, adrenalinę nadnercza, a przysadka steruje resztą.