Cykl pracy serca

Co się właśnie stało?

W skurczu komór ciśnienie w komorach gwałtownie rośnie. Gdy przekroczy ciśnienie w tętnicach, otwierają się zastawki półksiężycowate i krew zostaje wypchnięta do naczyń: z lewej komory do aorty, z prawej do tętnicy płucnej.

Trzy fazy cyklu:

Skurcz przedsionków — przedsionki dopychają resztę krwi do komór. Skurcz komór (systole) — komory kurczą się, krew płynie do tętnic. Rozkurcz (diastole) — mięsień się rozluźnia, komory napełniają się krwią z przedsionków.

Zastawki — zawory jednokierunkowe:

Zastawki przedsionkowo-komorowe (dwudzielna i trójdzielna) i półksiężycowate (aortalna i pnia płucnego) otwierają się tylko w jedną stronę. W skurczu komór te pierwsze są zamknięte (krew nie cofa się do przedsionków), a te drugie otwarte — dlatego przepływ jest jednokierunkowy.

Pojemność minutowa serca:

— objętość krwi tłoczonej na minutę to iloczyn objętości wyrzutowej $SV$ (ok. 70 ml) i tętna $HR$. Przy 72 uderzeniach na minutę to około 5 litrów na minutę.

Po co Ci to na maturze:

Zadania o krążeniu często pytają o kierunek przepływu i rolę zastawek. Chwyt: tętnice zawsze wyprowadzają krew z serca (skurcz komór), a żyły ją doprowadzają — niezależnie od tego, czy jest utlenowana.

Zapamiętaj: skurcz komór wypycha krew do tętnic (lewa → aorta, prawa → tętnica płucna), a zastawki wymuszają jeden kierunek przepływu.