NexTutor
Wirtualne laboratorium/Chemia/Elektrochemia/Ogniwo litowo-jonowe — jak działa akumulator
Nobel 2019 — Goodenough, Whittingham, Yoshino

Ogniwo litowo-jonowe — jak działa akumulator

Rozszerzenie tematu elektrochemii i ogniw. Jony litu Li⁺ przemieszczają się między elektrodami przez elektrolit: przy rozładowaniu oddają prąd, przy ładowaniu magazynują energię. Proces jest odwracalny — dlatego to akumulator, a nie jednorazowa bateria (Nobel 2019).

Chemia · Elektrochemia · Ogniwo litowo-jonowe (Nobel 2019)
Tryb pracyrozładowanie
Stan naładowania SoCSoC60 %
Ruch jonów litu między elektrodami podczas ładowania i rozładowania to działanie:
tryb
rozładow.
jony Li⁺
→ katoda
obwód
oddaje
naładowanie
60 %

Co się właśnie stało?

Jony litu Li+\text{Li}^+ wędrują przez elektrolit między dwiema elektrodami, a elektrony płyną przez obwód zewnętrzny. Przy rozładowaniu Li+\text{Li}^+ idą do katody i prąd zasila urządzenie; przy ładowaniu — odwrotnie, a energia jest magazynowana. Ten sam ruch można powtarzać wielokrotnie.

Reakcje na elektrodach (rozładowanie):

anoda (utlenianie):LiC6C6+Li++e\text{anoda (utlenianie):}\quad \text{LiC}_6 \rightarrow \text{C}_6 + \text{Li}^+ + e^-
katoda (redukcja):Li++e+CoO2LiCoO2\text{katoda (redukcja):}\quad \text{Li}^+ + e^- + \text{CoO}_2 \rightarrow \text{LiCoO}_2

Anoda grafitowa oddaje Li+\text{Li}^+ i elektrony (utlenianie), katoda z tlenku metalu je przyjmuje (redukcja). U — utlenianie na anodzie, R — redukcja na katodzie.

Dlaczego to akumulator, a nie bateria?

Reakcja sumaryczna biegnie w obie strony — jest odwracalna:

LiC6+CoO2    C6+LiCoO2\text{LiC}_6 + \text{CoO}_2 \;\rightleftharpoons\; \text{C}_6 + \text{LiCoO}_2

Strzałka w prawo to rozładowanie (oddawanie energii), w lewo — ładowanie (magazynowanie). Zwykła bateria działa tylko w jedną stronę i po zużyciu trzeba ją wyrzucić.

Po co Ci to na maturze:

Ogniwo litowo-jonowe to klasyczny przykład odwracalnego ogniwa galwanicznego: rozpoznaj anodę (utlenianie, biegun −) i katodę (redukcja, biegun +), kierunek wędrówki Li+\text{Li}^+ oraz przepływu elektronów. Chwyt: przy rozładowaniu elektrony i prąd „pracują" na zewnątrz, przy ładowaniu wymuszamy proces odwrotny.

Zapamiętaj: jony Li+\text{Li}^+ krążą tam i z powrotem między elektrodami — proces jest odwracalny, dlatego ogniwo litowo-jonowe to akumulator, który ładuje się i rozładowuje wiele razy.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

Czemu ogniwo litowo-jonowe to akumulator?

Bo proces jest odwracalny — jony Li⁺ wędrują tam i z powrotem, więc można je wielokrotnie ładować i rozładowywać.

Co dzieje się przy ładowaniu?

Jony Li⁺ wracają do anody, a energia elektryczna jest magazynowana chemicznie.

Czemu lit?

Jest lekki i silnie elektrododatni — daje wysokie napięcie i dużą gęstość energii.