Klimatogram — rozpoznaj klimat
Analizujesz klimatogram: słupki opadów i krzywą temperatury dla 12 miesięcy. Przełączasz strefy klimatyczne i uczysz się rozpoznawać klimat po amplitudzie temperatury oraz sumie i rozkładzie opadów.
Dam Ci opis amplitudy temperatury i rozkładu opadów — rozpoznaj strefę klimatyczną (bez przełącznika).
Co się właśnie stało?
Wysoka, stała temperatura i obfite opady przez cały rok jednoznacznie wskazały klimat równikowy. Klimatogram to „odcisk palca" klimatu.
Czym jest klimatogram?
To wykres łączący dwie informacje o klimacie miejsca: SŁUPKI opadów (mm, dla każdego miesiąca) i KRZYWĄ średnich temperatur (°C). Z niego odczytujemy, jak zmieniają się temperatura i opady w ciągu roku.
Na co patrzeć, by rozpoznać klimat?
AMPLITUDA temperatury (różnica między najcieplejszym a najchłodniejszym miesiącem): mała → klimat morski/równikowy, duża → kontynentalny. SUMA i ROZKŁAD opadów: obfite cały rok (równikowy), opady tylko zimą i suche lato (śródziemnomorski), minimalne przez cały rok (pustynny).
Przykłady:
równikowy — temperatura ~25°C bez zmian, deszcz co miesiąc; śródziemnomorski — ciepłe suche lato, łagodna deszczowa zima; polarny — temperatura poniżej 0°C przez większość roku.
Po co Ci to na maturze:
rozpoznawanie strefy klimatycznej z klimatogramu oraz obliczanie amplitudy i sumy opadów to bardzo częste zadanie. Chwyt: najpierw amplituda temperatury, potem rozkład opadów.
Zapamiętaj: klimat rozpoznajesz z klimatogramu po amplitudzie temperatury i rozkładzie opadów; suche lato zdradza klimat śródziemnomorski, a stała ciepłota i opady cały rok — równikowy.
Teoria i wzory
Co pokazuje klimatogram
Klimatogram zestawia dwie wielkości dla 12 miesięcy: słupki to miesięczne sumy opadów (mm), a krzywa to średnie temperatury (°C). Z nich odczytujemy roczny przebieg pogody.
Amplituda temperatury
Kluczowa jest roczna amplituda temperatury: gdzie i to średnie najcieplejszego i najchłodniejszego miesiąca. Mała amplituda wskazuje klimat morski lub równikowy, duża — kontynentalny.
Rozpoznawanie klimatu
- opady obfite przez cały rok, mała amplituda → równikowy
- suche, gorące lato i wilgotna zima → śródziemnomorski
- opady znikome → pustynny
Oznaczenia: — roczna amplituda temperatury, — temperatura najcieplejszego miesiąca, — najchłodniejszego.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Co odczytujemy z klimatogramu?
Dwie informacje naraz: słupki to miesięczne sumy opadów (mm), a krzywa to średnie temperatury (°C). Z nich odczytujemy przebieg pogody w ciągu roku.
›Po czym rozpoznać klimat na klimatogramie?
Po amplitudzie temperatury (mała → morski/równikowy, duża → kontynentalny) oraz rozkładzie opadów (obfite cały rok → równikowy, suche lato → śródziemnomorski, znikome → pustynny).
›Jak obliczyć amplitudę temperatury?
To różnica między temperaturą najcieplejszego i najchłodniejszego miesiąca. Mała amplituda i opady w każdym miesiącu wskazują klimat równikowy.