Strefy roślinne a klimat

Co się właśnie stało?

Zmieniając tylko szerokość geograficzną, zmieniasz klimat (temperaturę i opady), a wraz z nim formację roślinną. To strefowość pozioma: pasy roślinności układają się równoleżnikowo, od równika ku biegunom.

Roślinność idzie za klimatem:

Im większa szerokość $\varphi$, tym mniej energii słonecznej i niższa temperatura — dlatego układ stref roślinnych odzwierciedla układ stref klimatycznych.

Strefy roślinne — pasy formacji:

Wilgotny las równikowy (0–10°) → sawanna → pustynia zwrotnikowa (~20–30°) → step → las liściasty umiarkowany → tajga → tundra (blisko biegunów). Każdy pas odpowiada innym warunkom termicznym i opadowym.

Pozioma vs pionowa (piętrowa):

Strefowość pozioma zależy od szerokości geograficznej (klimat zmienia się z φ). Strefowość pionowa / piętrowość zależy od wysokości nad poziomem morza w górach — wchodząc coraz wyżej, mijasz analogiczne piętra (od lasów po halę i turnie). A stepy? Rosną w klimacie umiarkowanym, suchym — we wnętrzach kontynentów, gdzie brakuje wilgoci na las.

Po co Ci to na maturze:

Klasyk zadań: rozpoznać formację na przekroju φ, dopasować klimat do roślinności, odróżnić strefowość poziomą od piętrowości. Chwyt: najpierw ustal klimat (T i opady), a formacja wyjdzie sama.

Zapamiętaj: roślinność idzie za klimatem — układ stref roślinnych odzwierciedla strefy klimatyczne. Od równika ku biegunowi: las równikowy → sawanna → pustynia → step → las liściasty → tajga → tundra.