Wirtualne laboratorium/Geografia/Hydrosfera/Rów Mariański — głębia
Odkrycie geograficzne 1960 — Piccard i Walsh (Trieste)

Rów Mariański — głębia

Rów Mariański (~11 km) to najgłębsze miejsce oceanu; pierwsi zeszli tam Piccard i Walsh (Trieste, 1960). Przesuń suwak głębokości i zobacz rosnące liniowo ciśnienie.

Rów Mariański — głębia
Geografia · Hydrosfera · Rów Mariański — głębia (1960)
Głębokość hh pod powierzchnią oceanu1500 m
Najgłębsze miejsce oceanu (Rów Mariański, ~11 km) — ciśnienie tam jest…
głębokość h
1500 m
ciśnienie
151 atm
ciśnienie
153 bar
vs powierzchni
151×
🎯 Wyzwanie: trafuj ciśnienie
seria: 0

Dam Ci docelowe ciśnienie — zjedź batyskafem na taką głębokość, by je uzyskać. p = ρ·g·h + p₀.

Co kryje Rów Mariański?

Rów Mariański na zachodnim Pacyfiku kryje najgłębszy znany punkt oceanów — Głębię Challengera, sięgającą ok. 10 994 m poniżej poziomu morza (głębiej, niż wynosi wysokość Mount Everestu!). Jej istnienie odkryła brytyjska ekspedycja HMS Challenger w 1875 r. (stąd nazwa), a jako pierwsi na dno zeszli w 1960 r. Jacques Piccard i Don Walsh w batyskafie „Trieste".

Ciśnienie hydrostatyczne:

p=ρgh+p0p = \rho g h + p_0

— ciśnienie rośnie liniowo z głębokością hh. Tutaj ρ\rho to gęstość wody, gg — przyspieszenie grawitacyjne, p0p_0 — ciśnienie atmosferyczne przy powierzchni. W wodzie ciśnienie rośnie o mniej więcej 1 atmosferę na każde 10 metrów słupa wody.

Ile to na dnie?

p(11 000 m)≈1100 atmp(11\,000\,\text{m}) \approx 1100\ \text{atm}

Na dnie Głębi Challengera ciśnienie osiąga około 1100 atmosfer (ponad 1000 barów) — to ponad tysiąc razy więcej niż przy powierzchni, jak gdyby na każdy centymetr kwadratowy napierał ciężar ponad tony. A mimo to nawet tam żyją organizmy przystosowane do ciemności, zimna i miażdżącego ciśnienia.

Kotwica — styk z fizyką:

Zależność p=ρghp = \rho g h łączy geografię z fizyką: to ciśnienie hydrostatyczne. Ten sam wzór opisuje ciśnienie na dnie jeziora, w rurze wodociągowej i w tamie. Powiązany eksperyment: ciśnienie hydrostatyczne.

Zapamiętaj: ciśnienie w wodzie rośnie liniowo z głębokością — ok. +1 atm na 10 m. Na dnie Rowu Mariańskiego to ~1100 atm.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Ciśnienie rośnie z głębokością

Pod wodą ciśnienie rośnie liniowo z głębokością — dochodzi ciężar słupa wody nad danym punktem: p=p0+ρghp = p_0 + \rho g h W praktyce przybywa mniej więcej 1 atmosfera na każde 10 m słupa wody.

Na dnie Rowu Mariańskiego

Na głębokości ~11 km ciśnienie sięga około 1100 atmosfer — ponad tysiąc razy więcej niż przy powierzchni. Pierwsi zeszli tam Piccard i Walsh (batyskaf Trieste, 1960).

Dlaczego liniowo

Każda kolejna warstwa wody dokłada taki sam ciężar, bo woda jest praktycznie nieściśliwa (gęstość prawie stała). Dlatego wykres ciśnienia od głębokości jest prostą.

Oznaczenia: pp — ciśnienie na głębokości hh, p0p_0 — ciśnienie przy powierzchni, ρ\rho — gęstość wody, g≈9,81 m/s2g \approx 9{,}81\ \mathrm{m/s^2}, hh — głębokość.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Jakie ciśnienie panuje na dnie Rowu Mariańskiego?

Około 1100 atmosfer — ponad tysiąc razy więcej niż przy powierzchni oceanu.

›

Jak rośnie ciśnienie z głębokością?

Liniowo — o mniej więcej 1 atmosferę na każde 10 m słupa wody (p = ρgh).

Tablica maturalna: Rekordy Ziemi →

Powiązane eksperymenty

Ciśnienie hydrostatyczne — wzór p = ρgh i paradoks hydrostatyczny →Everest — ciśnienie na szczycie →Płyty tektoniczne — granice płyt i ich skutki →Trzęsienia ziemi →