Tablice maturalne z biologii — co dostajesz na egzaminie

Na maturze z biologii dostajesz „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki” — potocznie tablice maturalne albo karta wzorów. Materiał biologiczny zajmuje w nim pięć stron z dwudziestu czterech.

Wzory

Ściąga: co masz w tablicach, a czego nie

Wszystkie pozycje z tablic i 13 zagadnień, których w nich nie znajdziesz — w jednym miejscu. Przełącz na „✗ Musisz umieć”, żeby zobaczyć samo to, czego tablice Ci nie dadzą.

ZagadnienieW tablicach CKEU nas
Tabela kodu genetycznego✓ jest — komplet kodonów, str. 5wersja z wyszukiwarką kodonów
Potencjał wody w komórce roślinnej✓ jest — str. 4wzór i objaśnienie symboli
Równanie Hardy’ego–Weinberga✓ jest — str. 4wzór i zastosowanie
20 aminokwasów — struktury, kody, punkty izoelektryczne✓ jest — str. 6–7skróty i właściwości
Odchylenie standardowe, średnia arytmetyczna i ważona✓ jest — str. 5ta sama strona co tabela kodu genetycznego—
Stałe dysocjacji grup funkcyjnych aminokwasów✓ jest — str. 8 (25°C)—
Zasady azotowe — wzory strukturalne✓ jest — str. 4—
Wybrane kwasy organiczne✓ jest — str. 4—
Hydroliza ATP — wartość energetyczna✓ jest — str. 4bilans ATP oddychania
Wskaźniki pH✓ jest — str. 11, w części chemicznejnasza tablica
Rozpuszczalność soli i wodorotlenków✓ jest — str. 14, w części chemicznejnasza tablica
Układ okresowy z elektroujemnością✓ jest — str. 15, w części chemicznej—
Enzymy trawienne✗ nie manasza tablica
Hormony i ich funkcje✗ nie manasza tablica
Grupy krwi AB0 — zgodność✗ nie manasza tablica
Witaminy — funkcja i skutki niedoboru✗ nie manasza tablica
Fazy podziału mitotycznego✗ nie manasza tablica
Królestwa organizmów✗ nie manasza tablica
Makro- i mikroelementy✗ nie manasza tablica
Choroby genetyczne i sposób dziedziczenia✗ nie manasza tablica
Związki organiczne: monomer → polimer✗ nie manasza tablica
Współczynnik oddechowy (RQ)✗ nie mawzór i zastosowanie
Reguła Chargaffa✗ nie masame zasady azotowe są, zależności %A = %T i %G = %C już niewyjaśnienie i typowe zadania
Powiększenie mikroskopu✗ nie mawzór i skala preparatu
Reguła van ’t Hoffa (Q₁₀)✗ nie mawzór i zastosowanie

Jak korzystać z tablic na maturze z biologii

1

Przejrzyj je przed egzaminem, nie na egzaminie

Pięć stron to za mało, żeby się zgubić, ale wystarczy, żeby stracić trzy minuty na szukanie czegoś, czego tam nie ma. Jeśli wiesz z góry, że hormonów nie znajdziesz, nie będziesz ich szukać.

2

Kod genetyczny wymaga wprawy

Odczytanie jednego kodonu zajmuje sekundy, ale przy tłumaczeniu fragmentu mRNA i sprawdzaniu skutku mutacji liczy się, czy czytasz tabelę odruchowo. To jedyna rzecz w tych tablicach warta ćwiczenia z zegarkiem.

3

Pamiętaj o części chemicznej

W zadaniach o buforach, pH krwi czy transporcie przez błony dane, których szukasz, bywają na stronach 9–15, nie na biologicznych.

Najczęstsze pytania

Czy na maturze z biologii dostaję tablice?▾
Tak. Otrzymujesz „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki” — jeden dokument wspólny dla trzech przedmiotów. Nie musisz go przynosić, zapewnia go szkoła.
Czy mogę przynieść własne tablice?▾
Nie ma takiej potrzeby — egzemplarz na sali zapewnia szkoła i jest to materiał obowiązkowy. Komunikat CKE o przyborach wymienia zamkniętą listę tego, z czego wolno korzystać; własne wydruki i notatki się na niej nie znajdują.
Czy w tablicach jest tabela kodu genetycznego?▾
Tak, w komplecie. To najczęściej niepotrzebnie wkuwana tabela w całej maturze z biologii.
Czy w tablicach są hormony albo enzymy trawienne?▾
Nie. Żadnego z tych zestawień nie znajdziesz — trzeba je umieć.
Czy na maturę z biologii mogę wziąć kalkulator?▾
Tak, ale wyłącznie prosty — taki, który dodaje, odejmuje, mnoży, dzieli, ewentualnie liczy procenty i pierwiastki kwadratowe. Kalkulator naukowy przysługuje dopiero na chemii i fizyce. Linijka jest nieobowiązkowa: możesz mieć własną albo dostać ją od szkoły.
Czym różnią się tablice do biologii od chemicznych?▾
Niczym — to ten sam dokument, bez podziału na oznaczone części przedmiotowe. Materiał biologiczny zajmuje strony 4–8, chemiczny 9–15, fizyczny 16–20. Zdając biologię, masz dostęp do wszystkich.