
Wojna trzynastoletnia; II pokój toruński 1466 — odzyskanie Pomorza.
Zobacz w kalendarium: 1466 →Kazimierz IV Jagiellończyk (panował 1447–1492) to syn Władysława Jagiełły, jeden z najskuteczniejszych i najdłużej panujących władców Polski. Zanim objął polski tron, od 1440 roku był wielkim księciem litewskim. Na króla Polski został wybrany w 1447 roku, umiejętnie łącząc rządy w obu państwach.
Umocnił dynastię przez małżeństwo z Elżbietą Rakuszanką, Habsburżanką zwaną „matką królów” — czterej ich synowie zostali władcami. Prowadził też wielką politykę dynastyczną, osadzając syna Władysława na tronach Czech i Węgier, dzięki czemu Jagiellonowie panowali nad znaczną częścią Europy Środkowej.
Największym sukcesem jego panowania było zwycięskie zakończenie wojny trzynastoletniej z zakonem krzyżackim (1454–1466). Konflikt, wywołany poddaniem się Polsce zbuntowanych stanów pruskich, był długi i kosztowny — król musiał opierać się na wojskach zaciężnych. Zakończył go II pokój toruński (1466), na mocy którego Polska odzyskała Pomorze Gdańskie z Gdańskiem oraz ziemię chełmińską i malborską, a zakon uznał zwierzchność króla polskiego. Był to jeden z największych triumfów w polskiej polityce zagranicznej.
W polityce wewnętrznej lawirował między interesami możnych a szlachtą, której nadawał kolejne przywileje. Toczył też spór z Kościołem i papiestwem o prawo obsadzania biskupstw, broniąc uprawnień korony.
Kazimierz Jagiellończyk zmarł w 1492 roku, pozostawiając potężne państwo i dynastię o europejskim zasięgu. Uważa się go za jednego z twórców złotego wieku Jagiellonów.
Europejskie koneksje: Małżeństwo z Habsburżanką („matką królów") splotło Jagiellonów z cesarskim rodem, a ich liczne potomstwo zasiadło na tronach Polski, Litwy, Czech i Węgier — apogeum dynastycznej potęgi Jagiellonów.
Obszar: Korona Polska i Wielkie Księstwo Litewskie (unia), powiększone po 1466 o Prusy Królewskie z Gdańskiem; dynastia panująca także w Czechach i na Węgrzech.
II pokój toruński przywrócił Polsce dostęp do morza przez Gdańsk i Pomorze.
Zmiany granic: +Prusy Królewskie i Pomorze Gdańskie (II pokój toruński 1466).
„Matka królów"
Zwycięstwem w wojnie trzynastoletniej i odzyskaniem Pomorza Gdańskiego (II pokój toruński 1466).
Polska odzyskała Pomorze Gdańskie z Gdańskiem i ziemię chełmińską; zakon uznał zwierzchność króla.
Osadzał synów na tronach Czech i Węgier, czyniąc Jagiellonów potęgą Europy Środkowej.