Wykrywanie witaminy C — doświadczenie z jodyną
Co zrobimy: Sprawdzimy, czy próbka zawiera witaminę C, i porównamy jej zawartość w różnych produktach, obserwując odbarwianie roztworu jod–skrobia.
Co widzisz na ekranie: Probówkę z granatowym roztworem wskaźnikowym, suwak zawartości witaminy C (z presetami produktów) i krople próbki. Odczyty: liczba kropli do odbarwienia i barwa roztworu.
Dam Ci dwa produkty — zgadnij, który odbarwi roztwór jod–skrobia mniejszą liczbą kropli (ma więcej witaminy C).
Co się właśnie stało?
Sok bogaty w witaminę C odbarwił granatowy roztwór jod–skrobia. Im więcej witaminy C, tym mniej kropli wystarczyło.
Dlaczego roztwór się odbarwia?
Witamina C (kwas askorbinowy) jest reduktorem — „zabiera" jod z niebieskiego kompleksu jod–skrobia, więc barwa znika. To prosty test na obecność witaminy C.
Jak porównać produkty?
Im mniej kropli soku trzeba, by odbarwić roztwór, tym więcej witaminy C zawiera dany produkt. Woda nie odbarwia w ogóle.
Co ma z tym wspólnego Kazimierz Funk?
To on w 1912 r. wprowadził pojęcie „witamina" i wykazał, że brak takich substancji w diecie wywołuje choroby (np. szkorbut przy niedoborze witaminy C).
Po co Ci to na maturze:
reakcje wykrywania składników pokarmowych (skrobia–jod, białko–biuret, witamina C–jod) oraz rola witamin to stały punkt zadań z biochemii i fizjologii odżywiania.
Zapamiętaj: witamina C odbarwia granatowy kompleks jod–skrobia; mniej kropli do odbarwienia = więcej witaminy C.
Teoria i wzory
Dlaczego witamina C odbarwia roztwór
Witamina C (kwas askorbinowy) to silny reduktor. Redukuje cząsteczki jodu, które są związane w granatowym kompleksie jod–skrobia. Gdy jod zostaje zredukowany, kompleks się rozpada i granatowa barwa znika.
Zależność ilościowa
Im więcej witaminy C w próbce, tym więcej jodu trzeba zredukować, by roztwór się odbarwił:
- liczba kropli próbki potrzebna do odbarwienia jest odwrotnie proporcjonalna do zawartości witaminy C
- najwięcej witaminy C ma produkt, który odbarwia roztwór najmniejszą liczbą kropli
Kontekst
To metoda miareczkowania jakościowego. Pojęcie „witamina" wprowadził w 1912 r. polski biochemik Kazimierz Funk. BHP: jodyna barwi skórę i tkaniny, roztworów nie spożywać.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Dlaczego witamina C odbarwia roztwór jod–skrobia?
Bo jest reduktorem — redukuje jod, przez co znika niebieskie zabarwienie kompleksu jod–skrobia.
›Który produkt ma najwięcej witaminy C?
Ten, którego potrzeba najmniej kropli do odbarwienia roztworu.
›Kto odkrył witaminy?
Pojęcie „witamina" wprowadził w 1912 r. polski biochemik Kazimierz Funk.