Bilansowanie redoks — metoda elektronowa

Reakcje redoks bilansujemy metodą elektronową: rozpisujemy półreakcję utleniania (oddawanie elektronów) i redukcji (pobieranie), a następnie tak dobieramy współczynniki, by liczba elektronów oddanych = pobranych. Dopiero wtedy uzgadniamy resztę atomów. Wybierz reakcję i prześledź bilans.

Chemia · Reakcje redoks · Bilansowanie redoks (CHE.REDOX)

Reakcja redoks do zbilansowania

Współczynniki dobiera się tak, by liczba elektronów oddanych była…

e⁻ oddane

e⁻ pobrane

NWW (e⁻)

bilans

—

Co to jest półreakcja?

Reakcję redoks rozbijamy na dwie połówki. W jednej pierwiastek oddaje elektrony (utlenianie, rośnie stopień utlenienia), w drugiej pobiera elektrony (redukcja, stopień maleje). Dla reakcji $2\,\mathrm{Fe} + 3\,\mathrm{Cl_2} \rightarrow 2\,\mathrm{FeCl_3}$ :

Utlenianie (oddaje e⁻):

\mathrm{Fe} \rightarrow \mathrm{Fe^{3+}} + 3e^-

Redukcja (pobiera e⁻):

\mathrm{Cl_2} + 2e^- \rightarrow 2\,\mathrm{Cl^-}

Jak bilansować metodą elektronową?

Elektronów nie może ubyć ani przybyć — ile jeden pierwiastek odda, tyle drugi musi pobrać. Mnożymy więc każdą półreakcję tak, by liczby elektronów się zrównały. Tu $3$ i $2$ mają najmniejszą wspólną wielokrotność $6$ :

2\,\mathrm{Fe} \rightarrow 2\,\mathrm{Fe^{3+}} + 6e^-

3\,\mathrm{Cl_2} + 6e^- \rightarrow 6\,\mathrm{Cl^-}

Teraz oddane = pobrane, więc dodajemy stronami i odczytujemy współczynniki:

2\,\mathrm{Fe} + 3\,\mathrm{Cl_2} \rightarrow 2\,\mathrm{FeCl_3}

Czym różni się od bilansu masowego?

W zwykłym uzgadnianiu równań patrzysz tylko na to, by po obu stronach było tyle samo atomów. W metodzie elektronowej najpierw uzgadniasz przepływ elektronów (oddane = pobrane) — a współczynniki wychodzą same. Dopiero na końcu sprawdzasz atomy.

Po co Ci to na maturze:

Zadania z redoks (spalanie metali, reakcje z kwasami, ogniwa) rozwiązujesz schematem: ustal stopnie utlenienia → rozpisz dwie półreakcje → zrównaj elektrony przez NWW → odczytaj współczynniki. Ten sam przepis działa za każdym razem.

Zapamiętaj: w reakcji redoks liczba elektronów oddanych zawsze równa się liczbie pobranych — na tym bilansie opierasz wszystkie współczynniki.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

›

Co to półreakcja?

Zapis osobno procesu utleniania (oddawanie elektronów) i redukcji (pobieranie elektronów), z jawnie wypisanymi elektronami.

›

Jak bilansować redoks?

Rozpisz półreakcje, zrównaj liczbę oddanych i pobranych elektronów (mnożąc półreakcje), potem dobierz współczynniki i uzgodnij atomy oraz ładunki.

›

Czym różni się od bilansu masowego?

W bilansie masowym uzgadniamy tylko liczby atomów; w elektronowym najpierw równamy przepływ elektronów (utlenianie/redukcja).

Teoria (klasa): CHE.2.4.3 → Lekcja maturalna: CHE.M.5.2 →